Lý Quang Diệu: Việt Nam mắc kẹt trong tư duy xã hội chủ nghĩa

Nhiều người giành nhiều hy vọng cho Việt Nam khi họ quyết định áp dụng cải cách thị trường tự do trong những năm 1980, vài năm sau khi Trung Quốc có động thái tương tự.

Đổi Mới, hay “thay đổi sang điều mới” như cách gọi cải cách trong tiếng Việt, đã bắt đầu đầy hứng khởi. Trong số những bước đi đầu tiên đất nước này thực hiện tách biệt khỏi chủ nghĩa xã hội là trả lại quyền kiểm soát những mảnh ruộng mênh mông đã bị tập thể hóa cho các nông dân. Điều này dẫn tới sự gia tăng mạnh sản lượng nông nghiệp trong vòng vài năm. Nhiều người cả trong và ngoài nước đã nghĩ rằng Việt Nam đang đi đúng hướng. Quả thực khi cả thế giới thấy rõ sự mở cửa của Trung Quôc là một thành công kinh tế không thể tin được thì những ai không quan sát kỹ Việt Nam cũng bắt đầu cho rằng chương trình cải cách của họ cũng sẽ đi theo quỹ đạo tương tự.

Hiện đang có một cách nhìn thận trọng hơn. Quan điểm của riêng tôi về cải cách của Việt Nam đã thay đổi đáng kể từ chỗ khá lạc quan khi tôi có các chuyến thăm đầu tiên vào những năm 1990. Giờ tôi tin rằng thế hệ các nhà lãnh đạo cộng sản lớn tuổi của Việt Nam không có khả năng phá vỡ tư duy xã hội chủ nghĩa một cách cơ bản. Lúc đầu họ đồng ý bắt tay vào chặng đường cải cách bởi vì họ thấy rằng đất nước đang chẳng đi đến đâu. Nhưng từ đó đến giờ họ vẫn chưa thể hiện được quyết tâm thật sự trong việc đại tu hệ thống, điều mà người ta đã chứng kiến ở Trung Quốc. Các nhà lãnh đạo lão thành cách mạng này [Old Guard leaders] đang khiến Việt Nam trì trệ. Chỉ khi họ qua đời thì đất nước này mới có thể tạo ra đột phá trong các nỗ lực hiện đại hóa của mình.

Kinh nghiệm trực tiếp mà tôi có được trong một các chuyến thăm gần đây minh họa cho kiểu trở ngại mà Việt Nam đang đối mặt. Tôi đang dự một cuộc họp với nhiều lãnh đạo dân sự và quân sự cấp cao và tôi kể lại với họ những vấn đề mà một công ty Singapore gặp phải khi đang triển khai một dự án khách sạn ở Hồ Tây ở Hà Nội. Khi công ty này bắt đầu việc đóng cọc móng, hàng ngàn người dân đổ đến đòi bồi thường cho ô nhiễm tiếng ồn. Để tránh phát sinh thêm chi phí, công ty quyết định thay đổi phương pháp đổ móng sang biện pháp vít bu-lông neo, cách này đỡ ồn ào hơn nhiều so với ép cọc. Lần này, chính quan chức đã phê duyệt dự án đến gặp công ty. Ông ta nói : “Tôi chưa bao giờ cho phép các anh làm như vậy.” Rõ ràng là vị quan chức này thông đồng với những người dân bực bội kia. Tôi giải thích với các lãnh đạo Việt Nam có trong buổi gặp với tôi rằng điều này là phản năng suất. Tôi thúc giục họ rằng, nếu các anh muốn mở cửa, hãy nghiêm túc về điều đó. Họ trả lời ậm ừ và điều đó cho thấy rõ ràng họ chỉ nửa vời với cải cách. Họ không hiểu rằng một nhà đầu tư hài lòng sẽ kéo theo nhiều nhà đầu tư khác. Ý tưởng của họ là khi đã phục kích được một nhà đầu tư vào một góc phòng rồi thì đó là cơ hội để vắt của anh ta càng nhiều càng tốt.

Các bậc lão thành cách mạng này đã được lên sọc [tức chức vị và quân hàm - ND] trong hệ thống thứ bậc của đảng trong suốt chiến tranh và bây giờ nắm giữ nhiều vị trí quyền lực. Rủi thay, họ tiến lên các chức vụ đó không phải bởi vì đã quản lý tốt nền kinh tế hay đã thể hiện được tài năng quản trị. Họ làm được như vậy bởi vì đã đào hầm từ miền bắc cho tới miền nam trong hơn 30 năm. Điểm chung của họ với kinh nghiệm mở cửa của Trung Quốc chính là các quan chức trở nên tham nhũng. Những cán bộ tin rằng họ sẽ được chế độ chăm sóc bỗng nhiên thấy người ngoài đảng trở nên giàu có nhanh chóng. Họ bị vỡ mộng và trở nên tham lam, ví dụ như với các quan chức hải quan cấp cao nhập khẩu xe hơi trái phép, để có thể giành phần trong sự giàu có ấy.Điều mà họ không có điểm chung với Trung Quốc là một nhân vật kiểu Đặng Tiểu Bình vừa có vị trí không thể tranh cãi trong các cán bộ, vừa có niềm tin không lung lay rằng cải cách toàn diện là lối thoát duy nhất. Lý do họ thiếu vắng một nhân vật như vậy là do Chiến tranh Việt Nam. Khi các nhà cộng sản Trung Quốc đang tích tụ hàng thập niên kinh nghiệm quản trị ở thời bình, thu lượm những gợi ý thực tiễn xem điều gì hiệu quả và điều gì không, và cập nhật niềm tin và ý thức hệ trong quá trình đó, thì các nhà cộng sản Việt Nam bị kẹt trong một cuộc chiến tranh du kích tàn bạo với người Mỹ, chẳng học được gì về cách điều hành đất nước. Hơn nữa, hầu hết doanh nhân thành công trong số người Việt ở miền Nam – những người quen thuộc với cách làm của chủ nghĩa tư bản – đã rời bỏ Việt Nam trong những năm 1970.
Người Việt Nam là một trong những dân tộc nghị lực và có khả năng nhất Đông Nam Á. Sinh viên của họ đến Singapore theo diện học bổng ASEAN rất nghiêm túc với việc học hành và thường có điểm số cao nhất. Với những người dân thông minh như vậy, thật tiếc là họ không phát huy được tiềm năng của mình. Hy vọng rằng khi thế hệ chiến tranh nhạt đi và một nhóm trẻ hơn lên thay thế, họ sẽ xem Thái Lan phát triển tốt như thế nào và trở nên tin tưởng vào tầm quan trọng của thị trường tự do.

Hỏi: Việt Namcó những vấn đề lớn với Trung Quốc về lãnh thổ ở Biển Đông. Và tại một Hội nghị Bộ trưởng ASEAN năm 2012, khi ASEAN lần đầu tiên sau 45 năm không đạt được một bản thông cáo chung, Việt Nam là một trong những nước tham gia nhiều vào tranh cãi ở đó.

Đáp: Họ không thể lấy sự đồng thuận của ASEAN để ủng hộ quan điểm của họ vì người ta tin rằng Trung Quốc đã làm việc riêng rẽ với Brunei và Malaysia về các tranh chấp, vốn là những tranh chấp nhỏ hơn. Nhưng tranh chấp chính – cũng là tranh chấp còn rắc rối – là của Việt Nam.

Hỏi: Đây có phải là bằng chứng cho thấy Trung Quốc đã có thể chia rẽ ASEAN trong vấn đề này?

Đáp: Nó cho thấy người Trung Quốc khéo léo như thế nào. Họ đã ứng xử với các nước bên ngoài, hay những man tộc ngoại bang, cả hàng ngàn năm và họ biết cách xử lần lượt từng bên một và ngăn cản họ hợp lại để không phải đối mặt với một nhóm. Họ mua chuộc từng bên một.

Hỏi: Việt Namđang tìm cách mở rộng quan hệ với Hoa Kỳ để có thể đương đầu tốt hơn với Trung Quốc.

Đáp: Đúng vậy. Leon Panetta, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, đã thăm vịnh Cam Ranh năm 2012. Điều đó hàm ý là nó có thể đón cả người Mỹ. Có thể sẽ có ích khi có người Mỹ tại đó nếu có xung đột quanh quần đảo Hoàng Sa (nguyên văn), nhưng tôi không nghĩ người Mỹ sẽ trực tiếp đối đầu với người Trung Quốc. Điều tốt nhất mà người Việt Nam có thể hy vọng là áp dụng Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển cho tranh chấp này.

Hỏi: Cũng đã có tin về việc người Việt Namcó thể mua vũ khí của Mỹ.

Đáp: Tôi sẽ không ngạc nhiên. Người Mỹ hiện đang gần gũi với họ hơn so với người Trung Quốc. Và người Mỹ có những vũ khí tinh vi hơn vũ khí của người Trung Quốc.

Hỏi: Ông có nghĩ rằng ASEAN có lẽ nên tránh tranh chấp Biển Đông trong các cuộc họp thượng đỉnh trong tương lai?

Đáp: Họ đã bất hòa rồi.Lẽ ra đã phải có một bộ quy tắc ứng xử nhưng nó cũng đã bị dập tơi bời. (Vietthuc)

-----------------

"Đường xấu mặc kệ, ta chỉ cần nặng túi"!

“Ai nói cũng đúng, có mỗi con đường là sai. Dùng tiền của dân mà làm đường kém thế này thì không chấp nhận được... Không thể đường hỏng mà vẫn ăn ngon ngủ yên được” - Bộ trưởng GTVT chỉ trích gay gắt.Công trình kiểu mẫu cũng... lún

Mở đầu cuộc họp về chất lượng công trình giao thông sáng nay (3/6), người đứng đầu ngành giao thông Vận tải (GTVT) - Bộ trưởng Đinh La Thăng đề cập trực tiếp đến 2 công trình vừa hoàn thành nhưng đã phát hiện hư hỏng là Dự án nâng cấp mở rộng Quốc lộ 18 đoạn Uông Bí - Hạ Long và Dự án mở rộng quốc lộ 1A đoạn Vinh- Hà Tĩnh và tuyến tránh Vinh.

Yêu cầu không báo cáo dài dòng, Bộ trưởng Đinh La Thăng đề nghị tất cả những Cục, Vụ, Viện, các đơn vị thực hiện dự án nói trực tiếp vào vấn đề, trong đó chỉ ra nguyên nhân công trình kém chất lượng và nhấn mạnh đến giải pháp khắc phục, chấn chỉnh. 

Bộ trưởng Đinh La Thăng: "Chất lượng công trình là uy tín, là hình ảnh của ngành GTVT"

Với Dự án mở rộng Quốc lộ 1A đoạn Vinh- Hà Tĩnh và tuyến tránh Vinh do Tổng công ty Xây dựng công trình giao thông 4 (Cienco4) là chủ đầu tư theo hình thức BOT, được đánh giá là tuyến đường kiểu mẫu cả về tiến độ và chất lượng, nhưng trước tình hình nắng nóng và mật độ xe quá tải dày đặc, một vài điểm đã bắt đầu xuất hiện dấu hiệu mặt đường bị hằn, lún. 

Ông Lê Ngọc Hoa - Tổng Giám đốc Cienco4 - cho biết: “Không có chuyện trà trộn nhựa, trạm trộn tốt, máy rải mới, công nghệ tốt, thi công dự án đúng quy trình, vật liệu đúng tiêu chuẩn, thí nghiệm kỹ càng, trực tiếp nhập nhựa bồn từ Singapore, bột khoáng, đá cũng được Tổng công ty kiểm soát, không phân xuống các đơn vị… Vậy nhưng lún vẫn xảy ra”.

Nói về nguyên nhân, ông Hoa đề cập đến vấn đề thời tiết nắng nóng và cho biết công ty cũng đã thuê đơn vị kiểm định độc lập để làm rõ hơn nguyên nhân. Trước mắt, Cienco 4 đã triển khai giải pháp như tưới nước trong những ngày nắng to để giảm nhiệt cho mặt đường, phân luồng xe để giảm tải và tránh hiện tượng trùng phục.

Trong khi đó, Dự án mở rộng Quốc lộ 18 đoạn qua Uông Bí - Hạ Long được thông xe kỹ thuật hôm 18/5 nhưng đã phát hiện một số vị trí mặt đường bị hư hỏng cục bộ. Giải thích việc này, ông Lương Đức Minh - Tổng Giám đốc Công ty CP phát triển Đại Dương (chủ đầu tư dự án) khẳng định quá trình thi công, chủ đầu tư và nhà thầu cũng kiểm soát chặt chẽ quy trình, tiêu chuẩn, kiểm tra móng đường không có hiện tượng gì, nhưng một số đoạn mặt đường bị hằn lún.

“Tất cả đều đúng mà công trình lại kém chất lượng?”

“Mổ xẻ” tình hình đường vừa làm xong đã bị hư hỏng, đa phần các ý kiến nêu ra tại cuộc họp đều cho rằng nguyên nhân chủ yếu do thời tiết. Một số ý kiến nêu lên những vấn đề liên quan trong kiểm soát vật liệu và quy chuẩn vật liệu, thiết bị công nghệ thi công, hệ thống kiểm soát chất lượng dự án và kinh nghiệm thi công. 

Quốc lộ 1A đoạn Vinh- Hà Tĩnh phải tưới nước trong những ngày nắng nóng

Không đồng tình về những lý giải nói trên, Bộ trưởng Đinh La Thăng thẳng thắn: Ai nói cũng đúng, có mỗi con đường là sai. Ở Trung Đông có nóng hơn ở Việt Nam không? Cùng nhập khẩu một loại vật liệu vậy sao Tây làm đường không lún mà Việt Nam lại bị lún? Trước câu hỏi của Bộ trưởng, ông Lê Ngọc Hoa trả lời rằng thi công công trình Việt Nam dùng nhựa tiêu chuẩn khác với các nước do điều kiện đặc thù và do chủ trương lớn.

“Tiêu chuẩn khác là tiêu chuẩn gì? Ai đưa ra chủ trương lớn đó? Chủ trương của tôi là chất lượng công trình, chủ trương của tôi là đường không được phép cao hơn nhà dân. Tại sao nước ngoài họ làm được mà ta không làm được? Làm đường xong khi trời nóng thì bảo dân không được đi vì sợ lún, nghe thế mà chấp nhận được à? Tưới nước và phân luồng xe cho khỏi lún vậy thì làm đường chỉ dành để đi khi trời mưa à? Sao vô lí vậy?”.

Trong cuộc họp, rất nhiều ý kiến được đưa ra, ai nói cũng đúng, người phát biểu sau nhận xét người phát biểu trước đúng, như vậy thì chỉ có mỗi đường là sai, đường kém là tại thời tiết Việt Nam, do biến đổi khí hậu, vậy thế giới có biển đổi khí hậu không? Có nóng không? Có mưa không? Vậy sao đường của họ vẫn tốt?” - Bộ trưởng Thăng gay gắt.

Nói đến đây, Bộ trưởng Đinh La Thăng một lần nữa nhấn mạnh với tất cả lãnh đạo chủ chốt của các Cục, Vụ, Viện và các đơn vị thực hiện dự án ngay tại cuộc họp rằng tiền làm đường của nhà nước chính là tiền thuế của dân đóng góp, tiền huy động theo hình thức nào cũng là tiền của người dân đóng góp, vì thế phải nghĩ đến việc dùng tiền của dân thế nào cho hiệu quả.

“Chưa nói đến thất thoát, tiêu cực, mà ở đây phải dùng đến trí tuệ, khoa học công nghệ để làm sao dùng tiền cho hiệu quả. Dùng tiền của dân mà làm đường kém thế này thì không chấp nhận được, phải có lương tâm và trăn trở về điều đó chứ không thể đường hỏng mà vẫn ăn ngon ngủ yên được” - Bộ trưởng nói .

Sẽ xử lý “tội”… tốt

Từ năm 2011 đến nay đều lấy năm chất lượng công trình, tháng nào lãnh đạo Bộ GTVT cũng họp ít nhất là 1 lần, thường là 2-3 lần bàn về chất lượng công trình. Tại các cuộc họp đều đưa ra tất cả các giải pháp, từ quản lý con người, hoàn thiện thể chính sách, khoa học công nghệ… Nhưng Bộ trưởng Đinh La Thăng nhìn nhận hiệu quả chưa cao, cụ thể là chất lượng vẫn còn nhiều vấn đề, đòi hỏi phải chấn chỉnh, khắc phục ngay. 

"Tất cả làm đúng mà đường vẫn kém chất lượng?"

Tại cuộc họp này, Bộ trưởng Đinh La Thăng nhắc nhở Cục trưởng Cục Quản lý Xây dựng và Chất lượng công trình giao thông - Trần Xuân Sanh: “Tôi đã trao quyền cho anh nên đề nghị anh Sanh phải mạnh tay hơn nữa chứ không thể ngại vì nghĩ cho đơn vị, nếu anh không mạnh tay thì cuối năm sẽ xử lý anh vì “tội” anh… tốt, chứ không phải vì anh kém. Cuối năm nay, nếu như chất lượng công trình không cải thiện thì tôi sẽ chuyển anh đi làm việc khác”.

Bộ trưởng giao Thứ trưởng Đông tiếp tục hoàn thiện thể chế chính sách, rà soát lại các tiêu chuẩn, quy chuẩn và mục tiêu số 1 là đảm bảo chất lượng, không hi sinh chất lượng để đổi lấy tiến độ, tiến độ nhanh để ra 1 sản phẩm hỏng thì làm làm gì.

Lưu ý tới việc nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu, từ Bộ trưởng, Thứ trưởng, Vụ trưởng, Giám đốc công ty, xí nghiệp, Đội trưởng, Tổ trưởng, Bộ trưởng Đinh La Thăng khẳng định nếu sai phạm sẽ xử lý người đứng đầu, làm không được thì phải thay.

Bộ trưởng yêu cầu tất cả các nhà thầu chính không được thuê thầu phụ làm việc chính của gói thầu, vì làm như thế là bán thầu, đồng thời nâng cao hiệu lực và hiệu quả Thanh tra…

“Chất lượng công trình là uy tín, là hình ảnh của ngành GTVT. Khoe thành tích nhưng chất lượng công trình kém tức là cả ngành GTVT kém, mà trước hết là con người kém” - Bộ trưởng Đinh La Thăng nhấn mạnh.

Châu Như Quỳnh

VOI HÓA...THỎ ?

 Cắt xẻ, chia chác “cái bánh” 960.000 tỉ ?!

 * THÁI LINH

Bộ GTVT đang tính toán sẽ giảm số vốn đầu tư cho phát triển kết cấu hạ tầng giao thông từ mức đầu tư dự doán lên tới 960.000 tỷ đồng.

Cụ thể, dự án xây dựng tuyến đường cao tốc Ninh Bình - Thanh Hóa nối các tỉnh miền Bắc với các tỉnh miền Trung, do tổng mức đầu tư của dự án lên đến hơn 30.000 tỉ đồng nên Bộ GTVT sẽ phân kỳ xây dựng thành 2 giai đoạn; trong đó giai đoạn đầu chỉ xây dựng hai làn xe để giảm tổng mức đầu tư.

Một dự án khác tại khu vực phía Bắc là đường cao tốc Thái Nguyên - Bắc Kạn cũng được lên kế hoạch xây dựng với 2 làn xe. Với tổng mức đầu tư 3.150 tỉ đồng, đường cao tốc 2 làn xe Thái Nguyên - Bắc Kạn được coi là công trình vừa sức với các nhà đầu tư trong nước.

Còn tại khu vực phía Nam, dự án đường cao tốc Dầu Giây (Đồng Nai) – Liên Khương (Lâm Đồng) cũng được Bộ GTVT và tỉnh Lâm Đồng kiến nghị Chính phủ, trước mắt chỉ xây dựng 2 làn xe, đạt tốc độ 60 đến 80km/giờ.

Theo quy hoạch đã được lập, đường cao tốc Dầu Giây – Liên Khương dài 200 km, nếu xây dựng 4 làn xe thì tổng mức đầu tư sẽ lên tới 65.350 tỉ đồng.

Quyết sách này được đưa ra, trong bối cảnh nguồn vốn ngân sách Nhà nước còn hạn hẹp, mời gọi các nhà đầu tư khó khăn, trong khi Bộ GTVT thấy chi phí xây dựng các tuyến cao tốc lại rất lớn, việc giảm quy mô xây dựng đường cao tốc từ 6 hoặc 4 làn xe xuống 2 làn xe được coi là giải pháp phù hợp để thu hút các nhà đầu tư do nguồn vốn phù hợp và thời gian hoàn vốn ngắn.

Trước đó, đầu năm 2014, Bộ trưởng Thăng cho hay, nhu cầu vốn đầu tư cho phát triển kết cấu hạ tầng giao thông giai đoạn 2014 - 2020, lên tới 960.000 tỷ đồng. Trong số này, chỉ có thể trông chờ vào khoảng 70.000 tỷ đồng vốn ngân sách, 110.000 tỷ đồng Trái phiếu Chính phủ và khoảng 100.000 tỷ đồng vốn nước ngoài. Còn lại 680.000 tỷ đồng chưa rõ nguồn.

Bộ trưởng Thăng khẳng định: "Trong bối cảnh các nguồn lực dành cho hạ tầng đang rất khó khăn, việc huy động một khối lượng lớn nguồn vốn BOT đã giảm gánh nặng cho ngân sách Nhà nước và tạo thế chủ động trong thực hiện đầu tư, phát triển nhanh kết cấu hạ tầng giao thông".

Mặt khác, việc giảm số vốn đầu tư cho các công trình cũng là lợi thế cho các nhà đầu tư trong nước. Bởi vì, thực tế hiện nay, Trung Quốc là nhà thầu nước ngoài lớn nhất ở nước ta. Các gói thầu, dự án sử dụng vốn của Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng Phát triển châu Á, ODA của các nước, cơ hội cho các nhà thầu Việt Nam là rất nhỏ.

Ngay cả một số dự án sử dụng vốn trong nước, thậm chí là ngân sách Nhà nước thì các nhà thầu Trung Quốc cũng chiếm ưu thế. Trong 10 năm qua, đối với gói thầu EPC (tư vấn, thiết kế - cung cấp thiết bị - xây lắp, vận hành) sử dụng vốn ngân sách Nhà nước, nhà thầu Việt thắng thầu ở 67% số lượng gói thầu, nhưng trị giá gọi thầu chỉ đạt 39%, trong khi tỷ lệ này đối với nhà thầu Trung Quốc là 48%.

Đặc biệt, có tới 90% các công trình điện, khai khoáng, dầu khí, luyện kim, hóa chất của Việt Namdo nhà thầu Trung Quốc đảm nhận. Việc các nhà thầu Trung Quốc ồ ạt vào Việt Nam khiến các nhà thầu Việt Nam đứng "ngoài rìa" và mất hết việc.

Nói về nguyên do tại sao nhà thầu TQ luôn trúng thầu, PGS.TS Nguyễn Quang Toản, nguyên chủ nhiệm Bộ môn cầu đường, Trường ĐH GTVT Hà Nội giải thích:            "Một là, bởi vì họ tích cực tham gia dự thầu. Hồ sơ dự thầu của họ đáp ứng những tiêu chuẩn mình đưa ra ví dụ, tiêu chuẩn kỹ thuật, tài chính người ta đều đạt, giá thầu thì có cái thấp, cái cao nhưng nói chung họ luôn đưa ra giá thầu thấp so với giá chung. Theo luật đấu thầu thì người ta trúng.

Đối với các dự án đầu tư lớn, yêu cầu năng lực tài chính lớn, thêm nữa là đã phải thực hiện vài ba công trình có quy mô lớn tương đương, cho nên các nhà thầu trong nước đến đó thì gặp khó khăn".

Vấn đề quan trọng nhất là năng lực tài chính, theo ông Toản, trước đây chỉ cần gói thầu mấy nghìn tỷ các nhà thầu trong nước đã không có đủ, nói gì mấy chục nghìn tỷ.

"Nghĩa là Việt Nam đã đề ra những tiêu chuẩn cần thiết, nhưng các nhà thầu trong nước không đáp ứng được. Vì thế, các nhà thầu nước ngoài đặc biệt Trung Quốc trúng thầu" - ông Toản lý giải.

Chính vì thế, việc Bộ GTVT đưa ra quyết định chia nhỏ các gói thầu sẽ tạo điều kiện cho các nhà thầu trong nước có lợi thế khi bỏ thầu.

T.L

------------

Cửa thoát phụ thuộc Trung Quốc của kinh tế VN đã mở

Cần có giải pháp cụ thể để nền kinh tế không bị phụ thuộc là một trong những vấn đề trọng tâm được ĐBQH thảo luận.

Trong phiên thảo luận về "đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2013; phương án đảm bảo cân đối ngân sách trung ương và ngân sách địa phương năm 2013...", ngày 2/6, nhiều ĐBQH bày tỏ lo lắng về tình hình căng thẳng trên Biển Đông và cho rằng cần sớm có các giải pháp thích ứng phù hợp đối với nền kinh tế.

Đáng chú ý nhất là ý kiến của ông Vũ Tiến Lộc, ĐBQH tỉnh Thái Bình đồng thời là Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam.

           >>ĐBQH vạch trò xấu Trung Quốc,kêu gọi tiết kiệm giúp ngư dân

           >>Tàu "lạ" đâm chìm tàu ngư dân tại Vịnh Bắc Bộ

Theo đó, ĐB Lộc cho rằng, Việt Nam đang đứng trước những đòi hỏi mới trong việc duy trì quan hệ thương mại ổn định với Trung Quốc, đồng thời tăng cường các biện pháp hạn chế sự phụ thuộc quá lớn vào thị trường này. Tận dụng cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do đầy triển vọng nói trên, có thể là một cách thức hữu hiệu nhằm đạt được mục tiêu này.

Liên quan tới quá trình đàm phán và cách thức thực hiện các hiệp định thương mại tự do, đại biểu Lộc đề nghị cần có các phương án đàm phán để đạt được các cam kết khả thi nhất cho nền kinh tế, trong đó đặc biệt cần thận trọng và cứng rắn trong các vấn đề có ảnh hưởng lớn tới người lao động, tới nông dân và sản xuất nông nghiệp như quyền bảo hộ sở hữu trí tuệ đối với dược phẩm, nông hóa phẩm, lao động.

Đồng thời chú trọng bảo lưu các không gian kinh tế chính sách cần thiết để Chính phủ có thể hành động vì lợi ích công cộng hoặc định hướng cơ cấu kinh tế và bảo đảm cho các doanh nghiệp có thể hưởng lợi thực chất từ các cam kết.

Theo ông Lộc, các hiệp định thương mại tự do không chỉ mở ra các cơ hội phát triển mà còn là cơ hội để Việt Nam giảm bớt và thoát khỏi tình trạng lệ thuộc quá nhiều vào thị trường Trung Quốc, để bảo đảm sự phát triển bền vững và cân bằng của nền kinh tế.

"Thực tế hiện nay, về nguồn cung ứng đầu vào sản xuất trong ngành dệt may, một số nguyên phụ liệu chúng ta đã phải nhập 50 - 60% từ thị trường Trung Quốc và có tới 90% hợp đồng EPC (Hợp đồng thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình) trong dự án nhiệt điện do nhà thầu Trung Quốc thi công. Nguyên nhân chủ yếu là do nguồn cung ứng tín dụng và vật tư nguyên liệu hàng hóa từ Trung Quốc rất dồi dào và tương đối rẻ so với các đối thủ cạnh tranh”, TS.Lộc dẫn chứng.

Ông Lộc cũng cung cấp thông tin hiện Trung Quốc chiếm khoảng 10% xuất khẩu Việt Nam.Tuy không phải là thị trường xuất khẩu lớn nhất nhưng Trung Quốc lại là thị trường xuất khẩu rau quả lớn nhất của Việt Nam và Trung Quốc cũng là thị trường tiêu thụ một lượng gạo không nhỏ và nhiều nông sản khác của Việt Nam. Do đó, thị trường này có nhiều ảnh hưởng tới thu nhập của một bộ phận đáng kể và nông dân và những người sản xuất nông nghiệp của nước ta.

“Vẫn biết rằng giá xuất khẩu sang Trung Quốc là rẻ mạt, có mặt hàng chỉ bằng 1/10 giá bán ở thị trường các nước phương Tây và luôn có rủi ro rình rập nhưng chúng ta vẫn tiếp tục xuất khẩu sang thị trường này bởi hàng rào thuế quan nhập khẩu ở các thị trường Âu - Mỹ còn cao. Chúng ta chưa có được nền công nghiệp chế biến phát triển và chưa biết cách nào để vượt qua khoảng cách xa xôi, bảo quản dài ngày trong quá trình vận chuyển và chưa đáp ứng được tiêu chuẩn kỹ thuật và vệ sinh an toàn thực phẩm hết sức ngặt nghèo của những khách hàng giàu có và khó tính trên thế giới”, TS.Lộc phân tích.

Song ông Lộc cho rằng: Chúng ta rất cần tìm ra những lối ra cho nền kinh tế, để tránh tình trạng lệ thuộc bỏ trứng tất cả vào chung một giỏ như hiện nay. Nhưng cũng cần thừa nhận một thực tế là, chúng ta đang kinh doanh trong một nền thương mại kinh tế toàn cầu, nơi mọi doanh nghiệp, mọi nền kinh tế đều có sự ràng buộc, liên hệ chặt chẽ đến nhau. Điều này đúng cả Việt Namvà Trung Quốc.

ĐB Lộc cũng khẳng định Trung Quốc không dễ gì trả đũa ngược đối với Việt Nam khi tranh chấp Biển Đông đang leo thang như đóng cửa biên giới, dừng các hoạt động xuất nhập khẩu với Việt Nam.

“Chúng ta biết rằng, các hoạt động giao thương với Việt Namđang là nguồn thu chính cho một số tỉnh nghèo của Trung Quốc. Việt Nam cũng là thị trường lớn nhất Đông Nam Á của các nhà thầu Trung Quốc. Nhà đầu tư Trung Quốc đang có lợi ích lớn, nhỏ từ các dự án đầu tư trực tiếp hoặc gián tiếp tại Việt Nam. Tất cả những điều này khiến người ta phải suy nghĩ trước khi áp dụng biện pháp nào”, ông Lộc khẳng định.

Bích Ngọc/ĐVO

----------------

Chi 10.000 tỷ xây nhà hát:Vẽ dự án viển vông để..xà xẻo?

"Đừng nên dồn ép bắt người dân tiếp nhận những giá trị văn hóa quá cao siêu, bằng một công thức viển vông, thiếu thực tế".

Đó là nhận định của TS Nguyễn Xuân Thủy – nguyên Giám đốc Nhà xuất bản giao thông – một chuyên gia có hơn 30 năm kinh nghiệm nghiên cứu giao thông của nhiều quốc gia trên thế giới, trước đề án chi hơn 10 ngàn tỷ đồng để xây mới và trùng tu hệ thống nhà hát trên cả nước.

Đừng làm cho cái 'sự ế' tăng thêm

- PV:-  Bộ VHTT&DL vừa đưa ra đề án đầu tư xây mới và trùng đại tu lại 71 nhà hát trên cả nước với tổng vốn đầu tư lên đến hơn 10 ngàn tỷ đồng. Trong khi đó, thực tế hiện nay, các sân khấu nhà hát không thể sáng đèn hàng đêm vì không có khan giả. Ông đánh giá tính thực tế của đề án này như thế nào, thưa ông?

Nhà hát cho quán cafe thuê, dân chi... ngàn tỷ xây mới!?

Chi 10.000 tỷ xây nhà hát:Việt Nam là trung tâm nhân loại?

- TS Nguyễn Xuân Thủy: - Theo tôi đây cũng là một ý tưởng tốt, vì nó tạo ra trung tâm văn hóa cho các địa phương trên cả nước, tăng thêm nhịp độ phát triển và thưởng thức văn hóa của người dân.

Tuy nhiên, ở đây phải nhìn thấy rằng, nhìn vào thực tế hiện nay, nhu cầu hưởng thụ văn hóa của người dân, hầu hết là văn hóa gia đình, tức là sử dụng Internet, sử dụng vô tuyến, đài phát thanh - truyền hình. Do các phương tiện thông tin đại chúng quá phong phú, chương trình dày đặc, mỗi loại lại có sự hấp dẫn riêng của nó, nên tạo cho người dân có thói quen, ít đi đến các nhà hát, kể cả rạp chiếu phim để thưởng thức văn hóa.

Vì vậy, nên xem xét lại mức độ cần thiết của dự án này. Tôi thiết nghĩ, tùy từng địa phương, tùy nơi để đầu tư, ví dụ tỉnh nào đó, vùng sâu vùng xa, nhân dân ít có các phương tiện thông tin đại chúng như truyền hình, Internet thì trên cơ sở nhu cầu của người dân mà xây dựng đề án.

Có thể là Tuyên Quang, Cao Bằng nếu nhân dân cần xem phim, xem hát thì hãy xây dựng. Còn những nơi như HN, TPHCM nếu thấy đã đủ nhà hát, nhà văn hóa rồi thì theo tôi không cần xây thêm nữa.

Ngay như Nhà hát lớn Hà Nội cũng là một nhà hát có tiếng và thu hút được nhiều người, nhưng không phải lúc nào cũng sáng đèn, rồi Nhà hát cải lương, Nhà hát Tuổi trẻ, cùng một số trung tâm văn hóa khác, tôi thấy bằng đó cũng đã đủ để sử dụng thì không nên xây dựng thêm nữa.

Tức việc xây dựng nhà văn hóa phải tiệm cận với nhu cầu thực tế, chứ không phải xây dựng nhiều nhà văn hóa ở khắp cả nước, kể cả vùng cao, vùng xa, xây xong thì để không, dĩ nhiên như vậy thì sẽ gây lãng phí.

Nên phải xem người dân thích loại hình văn hóa nào, chứ không phải xây dựng tràn lan. Nói tóm lại, nên rà soát lại cái gì cần làm và có sự thăm dò ý kiến của người dân, khảo sát, đánh giá, thống kê, từ đó rút ra nơi nào thật cần thiết phải xây.

- PV:- Còn nhớ, Thái Nguyên cũng có tới 4 nhà hát mà bỏ hoang cả bốn, rồi các nhà văn hóa xã hiện nay xây ra cũng chỉ để tiếp khách và tổ chức hội nghị, thậm chí để tổ chức đám cưới.

- TS Nguyễn Xuân Thủy: Giờ đây, chúng ta lại chi hơn 10 ngàn tỉ đồng để nâng cấp, trùng tu, xây mới có phải vì chúng ta dự đoán nhu cầu hưởng thụ văn hóa nhà hát của dân sẽ tăng vọt nên phải đón đầu đáp ứng?

: - Tôi cho rằng dự báo như vậy là thiếu thực tế, khoa học, các nhà hát đang xây dựng, thừa ế ra tại Thái Nguyên, thậm chí Hà Nội, Tp.HCM, Cần Thơ... tại sao lại làm cho "sự ế" đó tăng thêm?

Còn nhu cầu của người dân có tăng lên hay không thì phải nhìn vào thực tế công suất sử dụng hiệu quả. Nếu những nơi đang thừa ế mà lại kêu là sắp tăng lên thì tôi lại thấy nó giống như là các Trung tâm thương mại, xây dựng thêm rồi lại để không như Cửa Nam, Hàng Da rồi hàng trăm khu trung tâm thương mại khác khắp cả nước, xây dựng xong không ai đến.

Nhà hát cũng vậy, nếu không tính toán kỹ, dự báo thì phải trên cơ sở khảo sát, trên cơ sở thăm dò ý kiến của dân, thống kê trực tiếp nhìn nhận nhu cầu của người dân mà đầu tư xây dựng.

Việc dự báo cũng phải nhìn khả năng truyền tải nghệ thuật đến đâu, chúng ta có bao nhiêu đoàn văn công, khả năng văn hóa quần chúng như thế nào, mức độ hưởng thụ của người dân như thế nào?

Tôi lấy ví dụ như một nhà hát ở Bắc Ninh, thì nó có đoàn văn công, đoàn quan họ Bắc Ninh có khả năng thu hút người xem, 1 tuần bao nhiêu lần, dựa trên đó mà hãy xây dựng cái cơ sở văn hóa tương xứng với nhu cầu. Chứ có tỉnh không có đoàn văn công nào, thậm chí hàng tháng không biểu diễn lần nào thì xây nhà hát làm gì, khi nó không có tác dụng, thậm chí vô ích.

Nhà quản lý đang mơ mộng với văn hóa cao siêu

- PV:- Hiện chúng ta đã có 71 nhà hát. Việc xây thêm như vậy chẳng lẽ phải hiểu là cách Bộ văn hóa muốn phổ biến nhà hát theo đầu dân theo kiểu “tính cua trong lỗ”? Nếu không như vậy, theo dự đoán của ông, lý do thực khiến Bộ đưa ra đề án này là gì?

- TS Nguyễn Xuân Thủy: - Đúng là Bộ văn hóa đang có ý định tính toán theo đầu dân, nhưng thiết nghĩ, đừng có tính theo kiểu bao nhiêu đầu dân thì có 1 nhà văn hóa, như vậy mới là có văn hóa mà phải trên cơ sở thực tế là người dân có nhu cầu, nhu cầu đó được nghiên cứu cẩn thận, một cách khoa học thì hãy xây dựng.

Tại sao các nhà quản lý, không nhìn vào các nhà văn hóa tại địa phương hiện nay, mà lấy làm kinh nghiệm, cứ nghĩ mỗi xã có một nhà văn hóa thì người dân sẽ đến đó hưởng thụ văn hóa, nhưng thực tế không phải như vậy. Nhiều nhà văn hóa hiện nay đều phòng không, nhà trống, không được sử dụng, gây lãng phí bao nhiêu tỷ đồng, số tiền đó có thể dùng làm nhiều việc có ích, tốt hơn. 

Tiền đó có thể sử dụng mua những phương tiện thông tin cho hộ dân nghèo, tỷ lệ hộ dân không có vô tuyến hiện nay trên cả nước cũng không ít, hơn 20%, có phải 15-17 triệu người không có vô tuyến. Sao không tích tiền đó, để mua vô tuyến tặng cho những gia đình không có vô tuyến, như vậy ta sẽ truyền bá được những tư tưởng, văn hóa đến từng gia đình, người dân được hưởng thụ văn hóa một cách hợp lý và thuận lợi hàng ngày, hàng giờ, chứ không phải đến tận nhà hát.

Còn ý tưởng của Bộ văn hóa là tốt, phải có nhà hát, ở các nước có opera, có giao hưởng, nhạc cổ điển, nhưng nước ta trình độ dân trí chưa đến mức cảm thụ được. Ví dụ ở Nga, có nhà hát Bolshoi, có những vở kịch, vở opera cực kì hay, nhưng người xem được những chương trình đó mới đủ trình độ văn hóa, ngang tầm với thời đại.

Nhưng đó là do trình độ văn hóa nước họ cao như vậy cho nên nước mình kể cả biểu diễn múa ba lê đã có mấy người xem vì trình độ dân trí của ta chậm hơn các nước khác ít nhất cũng nửa thế kỷ, ta phải công nhận, thực tế chúng ta trải qua bao nhiêu năm chiến tranh, đời sống nhân dân khó khăn, đô hộ bao nhiêu năm, nên không thể có trình độ nhận thức nhanh như các nước khác.

Vì vậy việc xây dựng nhà hát phải trên cơ sở trình độ dân trí hiện tại, dự báo trong tương lai, chứ không rất lãng phí, chứ đừng nên dồn ép bắt người dân tiếp nhận những giá trị văn hóa quá cao siêu, bằng một công thức viển vông, thiếu thực tế.

Hiện nay, Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Nhật bình quân mỗi năm người ta có khoảng 15-20 đầu sách/người dân, trong khi nước mình có 3,5 đầu sách/người dân. Tại sao ta không tập trung phát triển mạnh cái xuất bản, báo chí, có trung tâm thư viện lớn, thu hút người dân đến đọc sách/báo, theo tôi nó thực tế hơn, nâng cao dân trí nhanh hơn.

Còn nếu cứ làm theo nghị quyết của Quốc hội, của các cấp, mỗi tỉnh có bao nhiêu nhà văn hóa, nhà hát thì mới tương ứng với tiêu chuẩn xã văn hóa, tỉnh văn hóa, trên cơ sở những tính toán viển vông như vậy nên họ mới đưa ra những dự án rất tốn tiền.

Có nghĩa chúng ta cũng đã cầu thị, học hỏi, làm theo nước ngoài nhưng áp dụng không nhuần nhuyễn, hợp lý, cho nên không tạo ra hiệu quả, đồng tiền không đúng chỗ đúng nơi, không có trọng tâm nên người dân không được hưởng thụ thực chất.

- PV:- Chúng ta đã có những bài học về chuyện lãng phí những công trình xây dựng phục vụ Đại lễ 1000 năm Thăng Long như Bảo tàng Hà Nội, rạp Đại Nam. Bài học kinh nghiệm rút ra lẽ ra phải là gì? Sự chậm tiếp thu của các người làm văn hóa bắt nguồn từ những lý do nào?

- TS Nguyễn Xuân Thủy: - Tôi cũng đã từng có dự báo, viết tâm thư gửi cho Hà Nội, trước khi xây dựng các công trình kỉ niệm 1000 năm Thăng Long, nghi ngờ những công trình xây dựng này có đảm bảo được chất lượng hay không?

Những dự báo của tôi chính xác 90 đến 100%, tôi có dự báo nhiều tuyến không đảm bảo trong đó có tuyến Đại lộ Thăng Long, tiến độ xây chậm, hỏng, rồi hàng loạt công trình khác trong đó có Bảo tàng Hà Nội. Những công trình xây dựng không đúng trọng tâm, không đúng nhu cầu xã hội thì nó gây lãng phí hàng trăm nghìn tỷ chứ không phải hàng chục nghìn tỷ. Vì vậy, theo tôi đó là bài học cảnh báo cho những cơ quan chức năng, trong khi dự toán, dự báo, chiến lược phát triển, quy hoạch phải trên cơ sở thực tiễn và tính khoa học khi tính toán.

Trên cơ sở như Bác Hồ từng nói: "Nơi nào dân cần thì chúng ta làm, dân không cần thì chúng ta không làm". Các nhà lãnh đạo cũng phải nắm rõ để tránh lãng phí, nhà hát không cần thiết thì không nên triển khai, tránh lãng phí.

Còn câu chuyện tại sao Bộ văn hóa chậm tiếp thu nghĩ nhanh, tôi thấy có mấy nguyên nhân:

Thứ nhất, cán bộ tham mưu, đội ngũ công chức quá yếu, các cấp từ vụ trưởng trở xuống không có khả năng tham mưu tốt cho các cấp lãnh đạo, cấp Bộ, bởi vì ta hay lấy con ông cháu cha vào, rồi những người giỏi thì ra ngoài cơ sở kinh doanh, yếu thì vào công sở với đồng lương ít, để sáng cắp ô đến, tối cắp ô về.Tầm nhìn, chiến lược yếu kém, viết đề án thì viết theo lý thuyết, ngồi trong phòng lạnh, làm không hết trách nhiệm, không đi thực tế xô xát, không đi điều tra thì làm sao đúng thực tế.

Thứ hai, phương án đề ra đã sai từ đầu, lãnh đạo cơ quan chức năng nên xem lại cách nhìn nhận. Bộ trưởng Bộ văn hóa, Bộ GTVT trước khi đưa xuống các đề án để tham mưu thực hiện thì phải biết được ý nghĩa thực tiễn của nó như thế nào.

Thứ ba, trong thực tiễn của nước ta, người dân hay dư luận, lãnh đạo cứ vẽ các đề án ra để có thành tích báo cáo, vẽ ra để có điều kiện cho những kẻ tham nhũng có cơ hội trục lợi, dự án nào chả có tham nhũng, lãng phí, nên hầu hết là do các anh tham mưu cứ vẽ đề án ra để cấu xé với nhau, trong đó có cả tài chính, có cả ngân hàng, nhà thầu.

Công chức cắp ô tính cua trong lỗ

- PV:- Dường như đang có sự lệch pha giữa tình hình thực tế và chiến lược dài hơi được những nhà quản lý vạch ra. Theo ông, sự lệch pha này có nguồn gốc từ đâu, do những nhà quản lý “tính cua trong lỗ” hay do bệnh thành tích?

- TS Nguyễn Xuân Thủy: - Hoàn toàn đúng! Tôi lấy ví dụ, việc đưa ra đường sắt cao tốc Bắc - Nam, rất buồn cười, một đất nước nghèo nàn mà lại muốn xây dựng một tuyến đường mà trên thế giới không phải nước nào cũng xây dựng. Thế thì rõ ràng giữa cái chiến lược và yêu cầu thực tế cách xa nhau nên Quốc hội không thông qua.

Để thấy hàng ngày cái lãng phí lớn hơn cái tham nhũng rất nhiều, 1 cảng biển xây dựng lên để không, đường cao tốc xe ít chạy, hàng hóa không đi qua, không thu hút đầu tư...đó là bài học thực tế. Đường HCM là một ví dụ dài gần 1500km, tiêu tốn 70 đên 80 nghìn tỷ nhưng xe đi qua rất ít, mà trong GTVT xe qua lại ít thì lại lỗ, thế là lại vứt tiền qua cửa sổ.

Cả chuyện xây dựng nhà hát cũng vậy, đó là chiến lược xây dựng trên lý thuyết, trên tầm vĩ mô quá xa và tầm nhìn không hợp lý, vì vậy gây lãng phí quá lớn cho nhà nước. Trong khi bao nhiêu cầu treo của người dân bị hư hỏng, bao nhiêu con đường đi miền núi không xây dựng, xảy ra tai nạn, đi lại khó khăn. Sao không đầu tư giúp người dân nâng cao văn hóa bằng những việc làm thiết thực.

Nguyên nhân chính tôi nghĩ là do cán bộ tham mưu, nhà lãnh đạo cơ quan chức năng tầm nhìn chiến lược phát triển không phù hợp với nhu cầu phát triển của đất nước, cái đó đòi hỏi các nhà quy hoạch có nhiều kinh nghiệm, thì mới quy hoạch có những phương án, đầu tư sát thực tế.

Thứ 2, chạy theo thành tích, nghị quyết của TƯ, địa phương đặt ra mỗi tỉnh phải có đường này, đường kia, nhà văn hóa cấp này, cấp nọ mà làm bao nhiêu tiền thì nhà nước lại rót xuống.

Thứ 3, trong khi thực hiện có yếu tố ích kỷ, có yếu tố cá nhân, vừa có thành tích, vừa có điều kiện xè xẻo ở mức độ nào đó, để cải thiện nâng cao đời sống.

- PV:- Thời gian gần đây, các đơn vị thuộc Bộ Văn hóa đưa ra nhiều kế hoạch phát triển văn hóa dựa trên việc xây dựng cơ sở hạ tầng như việc quy hoạch nhà hát hay quy hoạch điện ảnh. Là một người làm nghề, ông bình luận thế nào về phương cách phát triển bằng xây dựng này của Bộ Văn hóa, thưa ông?

- TS Nguyễn Xuân Thủy: - Theo tôi, văn hóa hay ngành nào cũng cần có cơ sở hạ tầng, thì mới có thể phát triển, nhưng hạ tầng cần phụ thuộc trình độ, nhu cầu, khả năng tiếp thu và điều kiện thực tiễn của đất nước.

Như xây dựng trường quay Cổ Loa, tại sao không nắm bắt yêu cầu của các nhà quay phim, đóng phim, khả năng 1 năm đóng bao nhiêu bộ phim, chất lượng thế nào, chiếu ra có người xem không thì hãy xây dựng.

Hay đến nhà văn hóa thì yêu cầu dân đến đâu xây đến đó, nhà hát cũng vậy, việc nêu ra không phù hợp thực tiễn, nên hạ tầng gây lãng phí thêm, nếu đầu tư đúng chỗ thì sẽ khác.

Thanh Huyền (Thực hiện)/ĐVO

 ------------------

Nước mình sẽ ra sao với nhiều thứ lãng mạn, viển vông!

Công trình Nhà hát 3 nón lá

Nhà báo Lê Thanh Phong: Một gia đình nghèo, có chút ít tiền dành dụm hay vay mượn được, thì phải tính toán thật sát sao để chi tiêu cho hợp lý. Một quốc gia cũng vậy, Việt Nam đi vay “mướt mồ hôi”, vậy mà ngành VHTTDL lãng mạn như con của “đại gia”, hết đăng cai ASIAD 18 lại sang đề án 10.000 tỉ đồng xây nhà hát thì chắc chắn sẽ khánh kiệt.

1. Sau khi Festival Đờn ca tài tử kết thúc, Bạc Liêu đã một lần nữa khẳng định thương hiệu "chơi sang" với cả nước.

 Bởi, trong khi tỉnh cần được hỗ trợ các công trình phục vụ dân sinh cấp thiết nhưng lại sẵn sàng mạnh tay đầu tư xây dựng nhà hát, trung tâm hội chợ cùng các công trình liên quan đến lĩnh vực văn hóa có vốn đầu tư hàng chục đến hàng trăm tỷ đồng.

Công trình "kỳ vĩ" nhất Bạc Liêu phải kể đến là nhà hát 3 nón lá với tổng vốn đầu tư 222 tỉ đồng. Đây cũng là công trình kỳ lạ nhất Việt Nam bởi chưa xây xong nhưng đã được Tổ chức kỷ lục Việt Nam ưu ái trao bằng chứng nhận công trình có mô hình ba chiến nón lá lớn nhất Việt Nam. 

Một tỉnh còn nghèo nhưng lại "tha thiết yêu văn hoá", dù người dân còn đánh vật với cái ăn hàng ngày, dù điện-đường-trường-trạm còn thiếu nhưng vẫn quyết tâm hi sinh để mạnh tay đầu tư xây dựng công trình văn hoá. Vẫn biết rằng đời sống văn hoá tinh thần luôn phải được quan tâm, nhưng vấn đề là phải quan tâm thế nào cho có hiệu quả, cho đúng và tránh lãng phí.

Tuy nhiên, nhà hát này cũng chỉ có 800 chỗ. Sắp tới, Việt Nam sẽ có hơn 50 nhà hát “nghìn ghế”!?

2. Không chỉ riêng Bạc Liêu, mà cả đất nước Việt Nam này đều “tha thiết yêu văn hoá” – Bộ VHTT&DL đã chứng minh điều này khi dự kiến sẽ đầu tư 7000 tỷ đồng để nâng cấp và xây mới các nhà hát.

Theo Quy hoạch tổng thể phát triển nghệ thuật biểu diễn từ nay đến năm 2020 mà Bộ VHTT&DL mới đưa ra, cả nước sẽ xây mới và nâng cấp 71 nhà hát, trong đó xây mới 11 nhà hát có quy mô lớn từ 2.000- 3.000 ghế, 40 nhà hát có quy mô từ 1.000- 2.000 ghế, nâng cấp và cải tạo 20 nhà hát đã bị xuống cấp… với tổng kinh phí là gần 7.000 tỉ đồng.

Hiện nay trên cả nước có hơn 70 nhà hát lớn nhỏ, phần nhiều đang ở trong tình trạng…đắp chiếu. Rất ít nhà hát đỏ đèn hàng đêm. Không hiểu Bộ VHTT&DL căn cứ vào đâu để dự đoán một mức tăng vọt về nhu cầu hưởng thụ văn hoá của người dân đến độ phải xây dựng thêm nhiều nhà hát to đẹp như thế trong vòng 6 năm tới???

Việc xây mới các nhà hát tràn lan mà không dựa vào nhu cầu thực tế của từng địa phương sẽ dẫn đến lãng phí lớn. Trong dịp Đại lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long, Hà Nội đã đầu tư nâng cấp và xây mới rạp Công nhân, rạp Đại Nam, rạp Kim Đồng… nhưng đến nay các hoạt động biểu diễn nghệ thuật ở đây vẫn còn "èo uột”, nhiều nơi trở thành địa điểm tổ chức tiệc cưới, sinh nhật, hội nghị, hội thảo...

Trước đó vào tháng 4, nhiều chuyên gia đã lên tiếng can ngăn khi Bộ VHTT&DL đưa ra dự thảo Chiến lược và Quy hoạch phát triển điện ảnh đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030,theo đó sẽ xây dựng 3 phim trường ở Hà Nội, TP HCM và Đà Nẵng, trong khi phim trường Cổ Loa với kinh phí 100 tỷ đang bị bỏ hoang, xuống cấp. 

3. Có thể thấy, các đề án của Bộ khi đưa ra còn nặng về xây dựng cơ bản, chưa chú trọng đến đầu tư chất lượng nghệ thuật cũng như đào tạo nguồn nghệ sĩ, quản lý trong hoạt động nghệ thuật biểu diễn.

Theo Quy hoạch đến năm 2020, nhà nước sẽ đầu tư 7.000 tỉ đồng cho việc xây mới và nâng cấp các nhà hát, nhưng chỉ có 31 tỷ đồng cho xây dựng các tác phẩm mới. Trong 5 năm từ 2015 đến 2020, chỉ có 15 tác phẩm mới được dàn dựng và biểu diễn trong cả nước. Thế thì người ta sẽ biểu diễn cái gì trong 50 nhà hát “nghìn ghế” ấy?

Cũng như kế hoạch định đăng cai tổ chức Asiad 18 của Bộ VHTT&DL vừa mới bị rút cách đây không lâu, cần phải nhìn vào một thực tế là các sự kiện thể dục thể thao lớn đã được tổ chức tại Việt Nam và trên thế giới cho thấy nguồn thu hầu như không bù đắp đủ chi phí và hiệu quả sử dụng nhiều công trình sau khi tổ chức là không cao. 

4. Trong bối cảnh căng thẳng ở Biển Đông, tình hình kinh tế - xã hội khó khăn của Việt Nam, chúng ta cần có cái nhìn thực tế và thẳng thắn. 

Không thể mơ mộng kiểu 1 sự kiện thể thao có thể nâng tầm vị thế quốc gia, nâng cao thể lực người Việt. 

Không thể lãng mạn và chơi sang kiểu có thật nhiều nhà hát to đẹp thì nhu cầu thụ hưởng và trình độ văn hoá của người dân mặc nhiên tăng cao. 

Những kiểu mơ mộng và chơi sang đó chỉ khiến đất nước thêm khó khăn, niềm tin thêm hư hao, nội lực thêm phân tán.

Vị thế một quốc gia sẽ được nâng cao khi và chỉ khi quốc gia đó có đủ nội lực để đi lên bằng chính sức mạnh tổng hợp của mình. 

Để phát huy nội lực và sức mạnh thì Việt Nam cần thay đổi nhiều điều trong cách điều hành và quản lý đất nước. Hãy bắt đầu bằng việc tiết kiệm, chống lãng phí tiền của và nguồn lực của xã hội./. 

Trà Xanh - (VOV)

-----------------------

“MỔ XẺ” SỰ LỆ THUỘC KINH TẾ TỪ BÀI TOÁN NĂNG LƯỢNG

          * TÔ VĂN TRƯỜNG 

Đất nước muốn phát triển thì phải hợp tác để các bên đều có lợi nhưng muốn độc lập tự chủ thì không  thể phụ thuộc và bị chi phối về chính trị, kinh tế  và văn hóa bởi ngoại bang.

Chênh lệch số liệu báo cáo

Xét về phương diện kinh tế có thể nói Việt Nam lệ thuộc đáng kể vào kinh tế Trung Quốc hay nói cách khác Việt Namchủ yếu chỉ có làm gia công để nhập hàng từ Trung Quốc.

Hàng hóa nhập từ Trung Quốc tăng mạnh vì phải nhập nguyên vật liệu cho sản xuất (phân bón, thức ăn gia súc, vải, kim chỉ, hóa chất, hàng điện tử) để phục vụ nông nghiệp và làm hàng sản xuất xuất khẩu cũng như máy móc và phụ tùng cho máy móc cho các nhà máy.

Xem xét số liệu năm 2012 là năm có đầy đủ số liệu của cả hai phía, ta thấy như sau:

Xuất nhập khẩu hàng hóa giữa VN và Trung Quốc, 2012, tỷ USD

	Báo cáo của VN	Báo cáo của TQ
Nhập từ TQ	$28.8	$34.0
Xuất sang TQ	$12.8	$16.2
Tỷ lệ nhập từ TQ so với tổng nhập	25.4%	30.0%
Tỷ lệ xuất sang TQ so với tổng xuất	11.2%	14.1%

Nguồn: Comtrade, UNSD

Số liệu trong bảng trên còn cho thấy: chỉ riêng  năm 2012, hàng Việt Nam nhập lậu từ Trung Quốc tới 5,2 tỷ U$, và xuất lậu sang Trung Quốc 3,4 tỷ U$. Như vậy, hàng năm ngân sách nhà nước đã bị thất thu tới 17% tiền thuế tương ứng của 8,6 tỷ U$ hàng lậu qua biên giới mà Hải quan Việt Nam không kiểm soát được (hay có kiểm soát được nhưng đã “bỏ túi” tiền thuế không khai báo này)!?.

Đặc biệt, trong lĩnh vực xuất khẩu khoáng sản từ Việt Nam sang Trung Quốc  chênh lệch số liệu giữa Hải quan Trung Quốc và Hải quan Việt Namrất lớn. Số liệu của hải quan Trung Quốc tin cậy hơn và chính xác hơn (vì các doanh nghiệp nhập khẩu hay xuất khẩu đều khai báo đúng để hưởng chính sách khuyến khích của nhà nước Trung Quốc), còn số liệu của Hải quan Việt Nam thường thấp hơn nhiều (vì nhiều doanh nghiệp thường móc ngoặc với Hải quan để khai báo thấp xuống nhằm trốn  thuế). Thực trạng này đã diễn ra từ lâu và vẫn đang tiếp diễn.  Chỉ riêng trong lĩnh vực xuất khẩu than, hàng năm có tới 5-10 triệu tấn than được xuất lậu sang Trung Quốc  (số liệu công bố nhập của Trung Quốc bao giờ cũng cao hơn 5-10 triệu tấn /năm so với số liệu công bố xuất của TKV). Mỗi tấn than có giá thành bình quân là 60U$/tấn. Như vậy, chỉ riêng việc xuất lậu than đã làm thiệt hại cho Nhà nước 300-600 triệu U$/năm.

Năng lượng phụ thuộc vào Trung Quốc

Trước đây, 6 tỉnh phía Bắc phải mua điện của Trung Quốc, với giá cao hơn giá mua của các dự án điện trong nước và cũng cao hơn nhiều giá bán cho dân. Nhiều dự án đang và sắp triển khai do Trung Quốc thực hiện, EVN cũng đang yêu cầu các đơn vị báo cáo để thống kê lại.

Trong các năm gần đây, tình trạng chung trong lĩnh vực năng lượng điện là: TKV xuất khẩu than với giá rẻ cho Trung Quốc để Trung Quốc dùng than phát điện và bán điện đắt cho EVN.

Theo Ngân hàng thế giới (WB) năm 2014 Việt Nam có kế hoạch nhập khoảng 2,5 tỷ kwh từ Trung Quốc,  lượng điện nhập khẩu chiếm 2,6% so với tổng nhu cầu điện tiêu thụ ở trong nước.  Về giá trị quy ra tiền còn nhỏ so với ngay cả nhập quần áo phụ nữ nhưng  vấn đề ở  bài toán năng lượng không chỉ nhập điện mà nhiều dự án nhiệt điện do Trung Quốc đầu tư đã và đang triển khai  rộng khắp ở Việt Nam.

Lĩnh vực năng lượng nói chung và ngành điện lực nói riêng còn phụ thuộc khá nhiều vào Trung Quốc.  Đất nước Việt Namcòn nghèo, các chủ đầu tư cho ngành điện cũng nghèo. Các chủ đầu tư chỉ mong muốn bỏ tiền đầu tư ít nhưng đem lại lợi nhuận nhiều và hoàn vốn nhanh. Các dự án thủy điện vừa và nhỏ do các nhà đầu tư triển khai thường chọn thiết bị Trung Quốc cho rẻ tiền.

Các dự án nhiệt điện chạy than lớn của Việt Nam  cũng chủ yếu sử dụng thiết bị có nguồn gốc chế tạo tại Trung Quốc rẻ hơn nhiều so với thiết bị được chế tạo tại các nước G7/G8. Kể cả các thiết bị của các hãng của G7 (do G7 thiết kế nhưng được G7 tổ chức chế tạo tại Trung Quốc ) thì chất lượng cũng rất thấp do Tiêu chuẩn chế tạo của Trung Quốc rất thấp. Vì vậy, mặc dù vốn đầu tư (mua sắm thiết bị) có giảm, nhưng chi phí vận hành và chi phí sửa chữa cũng rất cao. Kết quả cuối cùng thì hiệu quả của các dự án điện sử dụng thiết bị chế tạo tại Trung Quốc còn thấp hơn so với các dự án dùng thiết bị “xịn” của G7.

Thiết nghĩ một ngày đẹp trời nào đó Trung Quốc "nghỉ chơi" với Việt Nam thì có thể các thiết bị Trung Quốc trong hệ thống điện đồng loạt ngừng hoạt động (máy tính laptop Trung Quốc còn gài chip thì thiết bị điện có ai đảm bảo rằng họ không gài chip vào hệ thống điều khiển chính?) thì Việt Nam sẽ thiếu điện trầm trọng. Phụ tùng thủy điện ta có thể chế tạo được nhưng nhiệt điện thì phức tạp hơn nhiều và cũng nhiều loại khác nhau.

Những năm gần đây, Trung Quốc đã viện trợ ở hầu khắp các ngành công nghiệp, năng lượng của Việt Nam, vốn vay ưu đãi lãi suất thấp từ Trung Quốc đang đóng vai trò rất quan trọng, chủ yếu là từ đầu mối Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc (China Eximbank). Đơn cử như  ở ngành điện, tính đến năm 2011, trong tổng số 9 dự án nhiệt điện do Tập đoàn Than - Khoáng sản làm chủ đầu tư, hiện có 4 dự án vay vốn tín dụng xuất khẩu hoặc ODA của Trung Quốc.  Trung bình mỗi dự án điện công suất 300MW trở lên của Việt Nam có tổng vốn đầu tư trên 500 triệu USD.  Nếu dự án vay từ China Eximbank thì nguồn
vốn này thường chiếm khoảng 85% tổng vốn đầu tư. Như vậy, ước tính, tổng vốn vay của Trung Quốc chỉ riêng cho ngành điện Việt Nam đã là con số hàng tỷ USD. Ví dụ như các dự án nhiệt điện Cao Ngạn, Sơn Động, Cẩm Phả, Mạo Khê đều chủ yếu vay tín dụng xuất khẩu của ngân hàng China Eximbank. Dự án có tổng vốn đầu tư ít nhất cũng hơn 3.500 tỷ đồng vv...

Chiến lược đầu tư “lắt léo” của Trung Quốc

Với chiến lược của các nhà thầu Trung Quốc là giá. Họ trúng thầu tương đối nhiều . Việc lập hồ sơ mời thầu của các kỹ sư Việt Namchưa chuyên nghiệp, còn non, chưa ràng buộc được mọi tình huống nên dễ bị nhà thầu chuyên nghiệp "xỏ mũi".

Trong khi đó, các nhà thầu Trung Quốc  khi tham gia dự thầu, ban đầu trong Hồ sơ dự thầu họ thường chấp nhận tất cả các vấn đề nêu trong Hồ sơ mời thầu của Việt Nam nhưng sau khi đã được chấp nhận trúng thầu, các nhà thầu Trung Quốc chỉ thực hiện theo ý mình, ép chủ đầu tư phải chấp nhận những “tiêu chuẩn” chất lượng của họ (thường thấp hơn và rẻ tiền hơn so với thiết kế của chủ đầu tư nêu trong Hồ sơ mời thầu). Ở các dự án nhiệt điện Hải Phòng hay nhiệt điện Quảng Ninh (của EVN), khi phát hiện nhà thầu Trung Quốc đưa sang các thiết bị/vật tư kém chất lượng, không đúng thiết kế, chủ đầu tư không cho lắp nhưng nhà thầu cứ lắp, thậm chí nhà thầu còn không cho chủ đầu tư được vào kiểm tra trong hàng rào nhà máy, hay lắp vào lúc chủ đầu tư “ngủ”!. 

Hơn nữa, theo dư luận thì nhà thầu Trung Quốc đi "cửa sau" rất giỏi và rất chuyên nghiệp. Đến khi dự án đi vào triển khai, chủ đầu tư Việt Nam sẽ phải chấp nhận các thiết bị kém chất lượng, với duy nhất 1 tờ giấy với tiêu đề  “QUALITY CERTIFICATE”, gọi là phiếu chất lượng để “che mặt’! 

Trung Quốc là chủ thầu gần 10 dự án nhiệt điện chạy than của ta, với cam kết vay ODA lãi xuất thấp. Tuy nhiên, sau đó lại điều chỉnh nâng giá và đặc biệt là chất lượng thấp và không đảm bảo tiến độ. Việc cắt các dự án nhiệt điện chạy than của Trung Quốc chắc sẽ gây thiếu  điện cho một số ngành sản xuất. Vì vậy, ta phải cố bù một phần bằng cách đẩy nhanh tiến độ các dự án nhiệt điện chạy khí, phải đẩy mạnh chương trình tiết kiệm năng lượng và giảm thiểu tiêu dùng.

Việc sử dụng ODA của Trung Quốc có nhiều rủi ro vì chủ đầu tư không kiểm soát được tỷ giá của đồng nhân dân tệ so với U$, không kiểm soát được việc thanh toán theo tiến độ (thường phía Trung Quốc yêu cầu ngân hàng Trung Quốc thanh toán ngay khi đưa thiết bị sang, bất chấp thiết bị đó có được chủ đầu tư chấp nhận hay không), không phạt được nhà thầu nếu nhà thầu vi phạm (về chất lượng và về tiến độ), và cuối cùng, do sử dụng ODA của Trung Quốc nên nhà thầu thường đưa ra yêu sách là phải làm theo cách của Trung Quốc (bất chấp Hồ sơ mời thầu và thiết kế của chủ đầu tư).

Thay cho lời kết

Để giảm dần sự lệ thuộc năng lượng từ Trung Quốc về thiết bị điện cần có kế hoạch chủ động tìm các đối tác khác thay thế. Về cơ bản, cần xây dựng Luật Đấu thầu và các nghị định hướng dẫn thực hiện Luật đấu thầu đủ mạnh, chặt chẽ để có thể loại các nhà thầu Trung Quốc bỏ thầu giá rẻ, kém chất lượng, hậu quả đã nhãn tiền. Cần xây dựng thể chế cạnh tranh lành mạnh  về nguồn điện, tránh độc quyền.

Sự lệ thuộc kinh tế của Việt Nam với Trung Quốc không còn phải bàn cãi nhất là về chất lượng hàng hóa mà Việt Nam nhập từ Trung Quốc cũng như các hợp đồng thầu dự án mà Trung Quốc nhận từ Việt Nam với những "lắc léo" thấy rõ lợi bất cập hại. Do đó, việc thoát khỏi quỹ đạo của Trung Quốc lúc nầy là cơ hội để nền kinh tế Việt Nam phát triển đúng đường, đúng hướng, song hành với việc độc lập, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ thiêng liêng của tổ quốc Việt Nam.  

TVT

(Tác giả gửi BVB)

---------------------

Trung Quốc định thâu tóm Ngân hàng Châu Á

Tính tới cuối tháng 3/2014 dự trữ ngoại tệ của Trung Quốc tới gần 4.000 tỉ USD, đứng hàng đầu và chiếm tới 1/3 tổng dự trữ ngoại tệ thế giới. Với dự trữ ngoại tệ hùng hậu này, Trung Quốc đang tìm cách thâu tóm Ngân hàng Châu Á. 

Ngày 2/10/2013 trong buổi hội đàm với Tổng thống Indonexia tại Giacacta, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đề xuất thành lập “Ngân hàng đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng Châu Á” (Asian InfrastructureInvestment Bank- AIIB) nhằm giúp đỡ lẫn nhau và thúc đẩy tiến trình nhất thể hóa ASEAN. Ngân hàng này sẽ cấp vốn cho công cuộc xây dựng cơ sở hạ tầng của các nước trong khu vực Châu Á kể cả ASEA.

Đây là ngân hàng thứ ba do Trung Quốc đề xướng và giữ vai trò chủ đạo. Trước đó là Ngân hàng phát triển BRICS (Nhóm 5 nước đang trỗi dậy) và Ngân hàng phát triển tổ chức Thượng Hải (SCO). Hai ngân hàng trên do Trung Quốc chủ trì và là nước xuất vốn nhiều nhất, giờ đây Trung Quốc đề xướng thành lập “Ngân hàng đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng Châu Á” (AIIB) do Trung Quốc chủ trì và là nước xuất vốn chủ yếu. Như vậy, Trung Quốc muốn thâu tóm cả ba Ngân hàng và có ý đồ thay thế và đẩy “Ngân hàng phát triển Châu Á” (ADB) ra rìa. 

Tờ “Asahi Shimbun” của Nhật Bản ngày 19/5/2014 cho rằng kể từ sau Đại  chiến  thế giới thứ hai tới nay, Ngân hàng phát triển Châu Á (ADB) trong suốt thời gian thành lập từ năm 1966 tới nay đã phát huy rất tốt vai trò của mình trong việc giúp đỡ tài chính và vốn đầu tư cho các nước trong khu vực, nhất là các nước nghèo. Những khoản tiền ODA (vốn vay chính phủ) cấp cho các nước, nhất là các nước nghèo, kém phát triển và đang phát triển đã phát huy tác dụng to lớn trong công cuộc tái thiết và xây dựng cơsở hạ tầng ở các nước, như xây dựng cầu đường, đường cao tốc, bến cảng, nhà ga, sân bay…

Ngày 2/5/2014 khi ADB tiến hành Hội nghị thường niên ở Thủ đô Astana, Cadacxtan, thì cùng ngày đó Trung Quốc triệu tập Hội nghị của “Ngân hàng đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng Châu Á” (AIIB) ngay gầnđó với 16 thành viên. Bộ trưởng tài chính Trung Quốc Lầu Kế Vĩ nói AIIB tồn tai song song và bổ sung cho ADB. Tuy nhiên dư luận cho rằng đây chỉ là cái cớ để Trung Quốc chia rẽ, khoét chân tường và làm suy yếu ADB. Dư luận nhiều nước Châu Á cho rằng AIIB chỉ là “chiếc áo khoác” của Ngân hàng và Quỹ dự trữ ngoại tệ khổng lồ hiện nay của Trung Quốc nhằm bành trướng ra ngoài,  tranh giành thị trường đầu tư và ảnh hưởng với ADB, tiếp đó từng bước thay thế vai trò của ADB hiện nay.

Một quan chức của ADB cho rằng đây là “con bài chính trị” của Trung Quốc, định dùng tiền để thâu tóm cả Châu Á. Trung Quốc cho rằng Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng thế giới (WB) là sản phẩm củatrật tự tiền tệ quốc tế sau Chiến tranh thế giới thứ hai, mang màu sắc của hệ thống “Bretton Wood” do Mỹ và Phương Tây thâu tóm và chi phối.

Tiếp đó ADB ra đời năm 1966 tại Philippin do Nhật Bản làm Chủ tịch hiện nay cũng bị Mỹ, Nhật Bản chi phối. Trung Quốc là nước có tiềm lực kinh tế tài chính thứ hai và thứ nhất thế giới, nhưng tiếng nói và quyền phát ngôn lại không có trọng lượng trong cơ quan tài chính ngân hàng này. Bởi vậy, Trung Quốc phải xây dựng một hệ thống riêng do mình chi phối.

Trước đây do tiềm lực kinh tế tài chính có hạn  nên Trung Quốc không có kiến nghị nào xung quanh vấn đề này. Kể từ khi cải cách tới nay, với tiềm lực kinh tế và tài chính hùng hậu., như thực lực kinh tế đứng thứ hai thế giới, dự trữ ngoại tệ đứng thứ nhất thế giới, nhưng Trung Quốc chưa bao giờ có chân trong chức Chủ tịch ADB, bởi vậy Trung Quốc muốn “phế truất” hệ thống cũ để thành lập một hệ thống và trật tự tiền tệ thế giới mới do Trung Quốc chủ trì. 

Ngoài ra, với dự trữ ngoại tệ gần 4.000 tỉ USD, trong đó đa số là các trái phiếu của Mỹ, nên Trung Quốc muốn số vốn này đầu tư ra các nước Châu Á, vừa kiếm lời, vừa cạnh tranh với ADB, gạt ADB ra rìa, từ đó thâu tóm luôn địa vị kinh tế, chính trị của khu vực. 

Nhận rõ mưu toan này của Trung Quốc, nên trong chuyến thăm Nhật Bản tháng 4/2014 vừa qua, Tổng thống Mỹ Obama nói: “Chúng tôi ủng hộ ADB là Ngân hàng hiện đang ra sức đáp ứng được  công cuộc tái thiết cũng như xây dựng cơ sở hạ tầng của các nước Châu Á.”

Tờ “Asahi Shimbun” của Nhật dẫn phát biểu của Chủ tịch ADB Takehiko Nakao nói: “ADB chúng tôi sẵn sàng hợp tác nghiệp vụ tài chính tiền tệ với AIIB, nhưng không góp vốn đầu tư vào ngân hàng này.”

Tờ báo cho rằng kể từ khi thành lập 10/2013, AIIB phớt lờ, không bao giờ thông báo hoặc có ý mời Nhật Bản và Ấn Độ, hai nước có tiềm lực kinh tế tài chính hùng hậu ở Châu Á tham gia. Theo tờ bào, bởi vì Trung Quốc muốn thâu tóm và chi phối AIIB, tức là chi phối hệ thống tiền tệ tài chính ngân hàng Châu Á. Một quan chức tài chính ngân hàng Nhật Bản cho biết vận hành và kinh doanh ngân hàng không phải là việc dễ dàng, hiện nay Trung Quốc muốn lập “một bếp riêng” của mình thì Trung Quốc cứ làm. ADB chúng tôi có thiện chí nếu họ mời chúng tôi làm tư vấn, nhưng đầu tư góp vốn thì không bao giờ làm. Cho dù phía Trung Quốc có mời Nhật Bản tham gia AIIB thì trong bối cảnh quan hệ Nhật – Trung hiện nay, phía Nhật Bản cũng không thể tham dự.

Hiện nay Trung Quốc đang muốn mở rộng ảnh hưởng của mình ra các nước xung quanh, như Mianma, Bangladesh, Pakixtan, các nước Cộng hòa Trung Á, nên đã bỏ tiền ra tranh thủ sự ủng hộ của các nước này. Ngoài ra, Trung Quốc còn ôm ấp hoài bão lớn là thâu tóm và chi phối hệ thống tài chính ngân hàng Châu Á để trở thành bá chủ khu vực. Bởi vậy, dư luận đều cho rằng AIIB là con bài chính trị của TrungQuốc.

Kiều Tỉnh / Tầm nhìn

---------------

Chính phủ Việt Nam đã xử lý chân thành và kịp thời

Trong hai ngày 27 và 28/5, phóng viên Báo Công Thương Điện tử đã tiến hành ghi nhận những chuyển động mới nhất từ các doanh nghiệp FDI trên toàn quốc, sau khi Trung Quốc hạ giàn khoan Hải Dương 981 trong thềm lục địa Việt Nam.

Ông Kevin Teo - Tổng giám đốc Công ty Phát triển Sembcorp, đồng Chủ tịch khu công nghiệp Việt Nam- Singapore: Hỗ trợ của Chính phủ VN là rất chân thành và kịp thời

Sembcorp tin tưởng vào triển vọng tăng trưởng dài hạn và cơ hội tại thị trường Việt Nam. Việt Namsẽ tiếp tục công nghiệp hoá và vẫn sẽ là một cơ sở rất cạnh tranh cho lĩnh vực sản xuất.

Dự án như VSIPs của chúng là một dự án dài hạn và thường kéo dài hơn 15 năm. Do đó, VSIPs vẫn tiếp tục phát triển ở Việt Nam và theo đuổi dự án dài hơi này.

Những diễn biến vừa qua không khỏi gây cho chúng tôi những tâm lý xáo trộn và lo lắng về sự trở lại của các cuộc bạo động tương tự. Về phần mình, chúng tôi tin rằng điều quan trọng là duy trì cảnh giác và chuẩn bị sẵn sàng.

Tuy nhiên, Chính phủ Việt Namđã đưa ra một tín hiệu rõ ràng rằng, họ sẽ bảo vệ nhà đầu tư nước ngoại và các khoản đầu tư nước ngoài vào Việt Nam. Đây là một thông điệp mà chúng tôi đã thấy ở cấp cao nhất của cả chính quyền trung ương cũng như cấp tỉnh. Do vậy, niềm tin vào môi trường đầu tư tại Việt Nam của chúng tôi đã dần được phục hồi.

Các giải pháp của Việt Nam trong việc hỗ trợ doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi bạo loạn là rất tích cực, chân thành và kịp thời. Các gói hỗ trợ đã giữ được niềm tin cho các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào Việt Nam.

Ông Triệu Hồng Vận- Thư ký Tổng giám đốc Công ty TNHH Thép đặc biệt Shengly Việt Nam (Shengly): DN sẽ tiếp tục sản xuất kinh doanh trở lại, cung ứng đủ hàng cho đối tác đã ký hợp đồng.

Vừa qua, người dân đã biểu tình tại một số khu công nghiệp Việt Nam, trong đó Shengly cũng bị  người dân Thái Bình vào biểu tình ngày 14/5. Ngay sau khi cuộc biểu tình diễn ra tại Shengly, lãnh đạo công ty đã cho tất cả công nhân lao động là người Trung Quốc về nước, đồng thời đóng cửa nhà máy ngừng sản xuất ngay từ đó. Cho tới nay, Shengly vẫn chưa sản xuất trở lại, mặc dù các hợp đồng Shengly đã ký kết với các đối tác mua phôi và thép. Nếu DN nào chưa được đáp ứng đủ hàng thì Shengly sẽ đáp ứng đủ, vì còn hàng tồn trước đó. Dự kiến, đầu tháng 6/2014 Shengly sẽ hoạt động trở lại.

Chính phủ Việt Nam đưa ra các biện pháp ngăn chặn kịp thời, đồng thời có sự hỗ trợ cho các DN bị thiệt hại. Tuy nhiên, từ khi xảy ra việc này thì Shengly chưa thống kê được thiệt hại, nhưng việc thiệt hại cũng không đáng kể. Mặc dù có lo ngại tình hình xấu diễn ra xuất phát từ biển Đông, nhưng Shengly đã đầu tư tại VN thì vẫn tiếp tục hoạt động và đóng góp cho VN.

Shengly là doanh nghiệp (DN) thép quy mô lớn với 100% vốn đầu tư của Trung Quốc được xây dựng từ năm 2008 và tọa lạc tại KCN Cầu Nghìn, thị trấn An Bài, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình.

Ông Seiji Masuda- Tổng giám đốc Công ty TNHH Sanko Fastem Việt Nam: Những việc không hay sẽ là động lực để VN cải thiện môi trường đầu tư.

Chúng tôi có theo dõi các sự kiện gần đây xảy ra tại một số khu công nghiệp ở Bình Dương và Hà Tĩnh. Chúng tôi đã rất lo ngại vì những gì đã xảy ra, vì tại khu công nghiệp của chúng tôi cũng có các nhà máy của Trung Quốc, Đài Loan. Dù vậy, Chính phủ Việt Nam đã có những hành động nhanh và kịp thời để tình huống xấu không đi quá xa.

Niềm tin của chúng tôi với thị trường Việt Nam là rất rõ ràng vì chiến lược kinh doanh của chúng tôi tại đây đã được xác định về dài hạn. Nhìn rộng hơn, không kể những rắc rối mới phát sinh gần đây, Việt Namvẫn có sức hút mạnh đối với các nhà đầu tư nước ngoài.

Việt Namđang trên đường phát triển và hội nhập kinh tế quốc tế, Chính phủ Việt Nam có những cải cách đáng kể trong những năm qua liên quan tới thủ tục đầu tư nước ngoài. Chúng tôi tin rằng, những sự việc không hay xảy ra thời gian qua sẽ là động lực nhiều hơn để Việt Nam hoàn thiện về môi trường đầu tư và nhất là các chính sách đảm bảo an toàn và ổn định cho hoạt động kinh doanh với các nhà đầu tư nước ngoài.

Đại diện Công ty Doosan Vina (Hàn Quốc): Việt Nam vẫn là điểm đến hấp dẫn

Sau sự cố đáng tiếc do một số công nhân quá khích gây rối tại một vài khu công nghiệp ở Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Hà Tĩnh, Chính phủ Việt Nam đã có những quyết định đúng đắn, nhanh chóng và kịp thời để ngăn chặn các hành vi bất hợp pháp nêu trên. Việt Nam có thể ngẩng cao đầu vì đã nhanh chóng dập tắt những cuộc gây rối và đang thực hiện mọi nỗ lực tuân theo các quy định của pháp luật, bảo vệ nhà đầu tư nước ngoài.

Môi trường đầu tư tại Việt Nam hiện vẫn khá tốt, mặc dù tình hình ở Biển Đông có thể khiến cho một số nhà đầu tư hơi ngần ngại trong một lúc nào đó, nhưng về cơ bản sẽ không ngăn cản những nhà đầu tư tương lai vào khu vực.

Chúng tôi hy vọng rằng, tất cả các bên tranh chấp sẽ tôn trọng chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ của nhau và cùng ngồi vào bàn đàm phán để tìm ra một giải pháp hòa bình có lợi cho tất cả mọi người và mọi quốc gia trong khu vực. Tôi hy vọng tình hình không leo thang căng thẳng.

Đại diện Công ty may Nien Hsing– KCN Khánh Phú tỉnh Ninh Bình: Chúng tôi đã nhận được sự giúp đỡ kịp thời

Theo chúng tôi, sự việc vừa qua có rất nhiều nguyên nhân và phát sinh những vấn đề tương đối phức tạp, với góc nhìn của những nhà đầu tư nước ngoài, chúng tôi nghĩ rằng quan trọng là làm thế nào để tránh được những sự việc tiếp theo xảy ra mới là điều chúng tôi đáng quan tâm nhất.

Sau những sự việc trên, qua phương tiện thông tin truyền thông chúng tôi thấy rằng, Chính phủ Việt Nam đã nhanh chóng xử lý kịp thời những đối tượng chủ mưu, kích động gây bất ổn an ninh trật tự xã hội. Qua đó giới đầu tư chúng tôi cảm thấy yên tâm hơn khi đầu tư tại đây. Mặt khác, khi sự việc xảy ra, công ty chúng tôi nhận được rất nhiều sự quan tâm, giúp đỡ của cơ quan ban ngành hữu quan của tỉnh Ninh Bình, đặc biệt là lực lượng an ninh, do vậy giới đầu tư chúng tôi vẫn rất muốn tiếp tục đầu tư vào thị trường nơi đây. Hiện công nhân của công ty đã đi làm ổn định.

Đại diện Công ty CP Furniweb Việt Nam: Các khách hàng đều thông cảm và chấp nhận kế hoạch giao hàng mới

Là DN 100% vốn đầu tư của Malaysia, rất may trong những ngày xảy ra sự cố vừa qua, Furniweb chỉ bị ảnh hưởng ở mức độ nhẹ về tiến độ sản xuất, giao hàng cho đối tác do trong khoảng thời gian ngắn, từ ngày 14 đến 17/5 công ty đã phải cắt giảm giờ làm. Hiện tại, các đơn hàng bán trong nước, xuất khẩu của Furniweb đều bị trễ so với kế hoạch ban đầu và chúng tôi đã có kết quả đàm phán tốt với khách hàng, tất cả khách hàng đều thông cảm và chấp nhận kế hoạch giao hàng mới của công ty chúng tôi đưa ra. Sự can thiệp kịp thời của Chính phủ Việt Nam và các cấp chính quyền địa phương khiến chúng tôi vững tâm để tiếp tục sản xuất kinh doanh sản xuất tại Việt Nam.

Công ty CP Furniweb Việt Nam(KCN Biên Hòa 2) có 2 lĩnh vực hoạt động chính là sản xuất nguyên phụ liệu cho ngành công nghiệp dệt may, nội thất. Công ty có 3 nhà máy với đội ngũ lao động trên 1.000 người. 

Đại diện Công ty GSK (Đài Loan): Chính trị ổn định là yếu tố căn bản

Khi xảy ra căng thẳng trên biển Đông, nhất là sau vụ gây rối quá khích tại một số khu công nghiệp phía Nam và Hà Tĩnh, chúng tôi cũng hơi lo ngại vì sẽ bị ảnh hưởng. Dù không phải đơn vị thiệt hại trực tiếp nhưng trên thực tế chúng tôi cũng có một chút ảnh hưởng do đối tác tại Đồng Nai có xô xát. Ngày nay, chuỗi sản xuất cung ứng có vai trò quan trọng nên mỗi công ty như một mắt xích, nếu đơn vị này bị ảnh hưởng thì đơn vị kia cũng sẽ ảnh hưởng.

Chính quyền, các đoàn thể sở tại đã đến thăm hỏi, động viên chúng tôi và tuyên truyền cho cán bộ công nhân viên phải hết sức bình tĩnh, tỉnh táo. Bản thân chúng tôi cũng tổ chức nhiều cuộc họp, phổ biến, tuyên truyền cho chính người lao động của mình.

Là một nhà đầu tư nước ngoài, chúng tôi mong muốn có môi trường chính trị ổn định và Việt Nam cơ bản vẫn là nước có nền chính trị ổn định.

(Nhóm phóng viên kinh tế báo Công thương)

-------------------