CUNG ĐÀN MÙA XUÂN

          * BÙI VĂN BỒNG

         Chuông đồng hồ điểm thời gian

Nghe trong tơ nắng cung đàn mùa xuân      

         Cỏ cây kết nụ xanh mầm

Biết chăng nhờ rễ lặng thầm đất nâu?

Vươn cao ô cửa tầng lầu

Cũng từ viên gạch dãi dầu gió sương

          Nhờ từng hạt cát bình thường

Nhờ hòn đá cuội chẳng vuông chẳng tròn

          Cành xanh nâng trái chín thơm

Lại nhờ đến cả rạ rơm cuối mùa

          Đêm mưa nhà kín gió lùa

Thương cho liếp cửa rèm thưa phong trần…!

         Nghe tha thiết cung đàn xuân

Rằng hoa thắm bởi tảo tần phù sa

          Dòng sông trẻ mãi không già

Có thương con suối rừng xa thác ghềnh

          Đất cằn khô nhớ cây xanh

Mồ hôi thì mặn, trái lành ngọt môi

          Trẻ thơ tươi rói nụ cười

Biết chăng lòng mẹ rối bời lo toan… 

          Ai thương ai một cung đàn

Gọi mùa xuân nối thời gian cho đời.

     B.V.B

-----------------------

Đừng nhìn vào con số 22 tỉ USD mà chủ quan!

             

* HOÀNG LỰC

Theo GS Nguyễn Mại, không nên nhìn vào số gần 22 tỉ USD đầu tư trực tiếp từ nước ngoài vào VN năm 2013 mà chủ quan trong cải thiện môi trường kinh doanh.

Mới đây Cục đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) cho biết, năm 2013, Việt Nam thu hút gần 22 tỉ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Những lĩnh vực mà các nhà đầu tư nước ngoài quan tâm là công nghiệp chế biến, chế tạo với hơn 600 dự án, tiếp đó là lĩnh vực sản xuất, phân phối điện, khí, nước, điều hòa, bất động sản... 

Liệu con số 22 tỉ USD thu hút đầu tư trực tiếp từ nước ngoài tăng trong năm 2013 có phải tín hiệu đáng mừng trong lúc nền kinh tế còn khó khăn? Và năm 2013 có phải năm thành công trong việc thu hút đầu tư từ nước ngoài của Việt Nam?

Đánh giá về vấn đề này, GS-TS Nguyễn Mại - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp vốn đầu tư nước ngoài (nguyên Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư) cho rằng, thực ra đây chỉ là số vốn nhà đầu tư nước ngoài đăng ký, chưa nói lên nhiều điều nếu nhìn vào thực tế.

“So với năm 2012, thu hút đầu tư Việt Nam năm qua tăng lên 54%, mức tăng trưởng tương đối khá nhưng đây chỉ là tín hiệu để thấy rằng nhà đầu tư nước ngoài đang quan tâm đến Việt Nam. Bởi vì trong con số đầu tư thực tiễn chỉ là 11.5 tỉ USD, đây mới là con số đáng nói, so với năm 2012 chỉ tăng 10%”, GS Nguyễn Mại nhận xét.

GS. Nguyễn Mại 

Đánh giá tổng quan về thu hút vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài vào Việt Nam trong năm 2013, GS Nguyễn Mại cho rằng có sự thay đổi rất rõ thể hiện qua việc thu hút được những dự án lớn. Trước đây chúng ta cũng có những dự án lớn tuy nhiên năm 2013 là năm đầu tiên chúng ta có được một dự án chỉ đầu tư vào một mặt hàng đó là điện thoại di động, dự án của SamSung. 

“Đây là dự án lớn đóng góp vào sản lượng xuất khẩu rất lớn chỉ riêng mặt hàng điện thoại di động đã lên tới 4.5 tỉ USD, năm nay SamSung đóng góp vào xuất khẩu 23 tỉ USD đứng đầu các ngành hàng. Được biết sau khi hoàn thành nhà máy tại Thái Nguyên, SamSung sẽ sản xuất 240 triệu điện thoại di động trên tổng số 400 triệu điện thoại trên toàn cầu (tức chiếm 60% tổng số điện thoại của hãng này)”, GS Nguyễn Mại nêu ví dụ.

GS Nguyễn Mại cho rằng, cái lợi của Việt Nam khi thu hút được dự án lớn như SamSung không chỉ dừng lại ở việc Việt Nam trở thành trung tâm sản xuất điện thoại di động lớn nhất thế giới:  “Cái chúng ta quan tâm không phải chỉ là sản xuất điện thoại được bao nhiêu, xuất khẩu bao nhiêu mà chúng ta quan tâm là công nghệ, việc làm cho lao động”.

            Năm 2013, dấu ấn dự án lớn còn thể hiện qua dự án lọc dầu Nghi Sơn trị giá 9 tỉ USD, lợi ích lớn nhất của dự án là mang lại nguồn cung cho nguyên vật liệu cho sản xuất, từ đó làm giảm nhập siêu của Việt Nam 

Tuy nhiên nguyên Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng cho rằng, không nên nhìn vào con số mà chủ quan trong cải thiện môi trường kinh doanh bởi điều kiện thu hút đầu tư của Việt Nam còn thấp hơn so với rất nhiều nước, điều mà nhà đầu tư khi vào Việt Nam đầu tư là thương quyền. 

“Vấn đề nhà đầu tư e ngại khi đầu tư vào Việt Nam là việc giải quyết tranh chấp trong đầu tư, chúng ta đã có hệ thống sử lý qua trọng tài, ra tòa án nhưng rõ ràng người ta không tin lắm hệ thống trọng tài của Việt Nam, dẫn đến nhiều vụ việc tranh chấp không xử lý được”, GS Nguyễn Mại nêu bất cập.

Trong khi đó đánh giá, so sánh giữa ưu đãi của Việt Nam như miễn thuế, tạo điều kiện về đất… cho nhà đầu tư nước ngoài và lợi ích của doanh nghiệp FDI mang lại GS Nguyễn Mại cho rằng đây là việc rất khó và không thể đưa ra so sánh.

“Vừa rồi Chính phủ cũng đã có chỉ đạo rõ ràng, chúng ta không thể ưu đãi theo kiểu đại trà, ví dụ không phải cứ có dự án may mặc tạo nhiều việc làm cho lao động là anh được ưu tiên, hay vì dự án đóng góp nhiều cho xuất khẩu mà tạo điều kiện”, GS Nguyễn Mại nói.

Hiện nay việc ưu đãi cho nhà đầu tư nước ngoài phải tùy theo ngành và địa phương. Hà Nội, TP.HCM không thể ưu đãi như Điện Biên hay Lai Châu được, ví dụ nhà đầu tư nào dệt may lên Điện Biên thì ưu đãi còn ở Hà Nội, TP.HCM không có ưu đãi, ưu đãi đầu tư tại Hà Nội phải là dự án công nghệ cao.

Cũng theo GS Nguyễn Mại vừa qua Chính phủ ban hàng Nghị Quyết 103 nêu rất rõ các định hướng. Thứ nhất phải thu hút dự án tạo ra việc làm nhưng trú trọng vào công nghệ cao, y tế, giáo dục, công nghệ hỗ trợ…

Thứ hai đồng thời coi trọng doanh nghiệp châu Á, doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện nay, tập chung vào đối tác tạo ra thế mạnh trong đầu tư như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đức, Pháp và đặc biệt là Mỹ.

“Muốn làm được điều đó phải thay đổi cách tiếp cận xúc tiến đầu tư, thay đổi cơ bản cách tiếp cận thông qua dự án bởi vì những nhà đầu tư lớn. Minh bạch hóa, công khai hóa chính sách, đảm bảo luật pháp nghiêm. Hiện tại Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang phối hợp bộ ngành sửa Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư. Đây là điều kiện tốt thu hút đầu tư nước ngoài trong năm 2014” GS Nguyễn Mại kết luận.

H/L

----------------

Các nhóm lợi ích đục khoét ngân khố quá dễ dàng

Ông Lê Như Tiến - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội đã đưa ra đánh giá về các vụ án tham nhũng gây chấn động dư luận trong thời gian vừa qua.

Cả ba vụ án đều có một đặc điểm chung là các đối tượng, dù chỉ là phó phòng thuộc chi nhánh của Vietinbank hay Tổng giám đốc, Chủ tịch Hội đồng quản trị, đều có thể dễ dàng bòn rút một số tiền khổng lồ trong một thời gian dài mà không ai hay biết gì, cho thấy dấu hiệu rõ ràng của hoạt động “lợi ích nhóm”. Chẳng hạn, trong vụ Huỳnh Thị Huyền Như, chuyện giả chữ ký, con dấu… chỉ là những thủ đoạn truyền thống, thế nhưng chỉ trong một năm rưỡi 4.000 tỷ đồng bốc hơi như thể không có ai quản lý. Hay như vụ ALCII, một đơn vị không hề có chức năng cho vay lại được phép thực hiện các hợp đồng cho thuê tài chính (thực chất là thực hiện nghiệp vụ cho vay) hàng chục tỷ đồng mà lãnh đạo Agribank cũng không biết gì.

   80% có lãi, song DNNN lại là nguyên nhân gây suy thoái kinh tế

‘Thành phần chủ đạo’ của nền kinh tế đang vắt kiệt sức dân

Chống tham nhũng vẫn là ‘tiểu thuyết’ chương hồi nhiều tập

Từ vụ án chiếm đoạt tài sản của Huyền Như, ông Tiến cho rằng quản trị doanh nghiệp, quản lý tiền và tài sản nhà nước và quản lý cán bộ đều cực kỳ lỏng lẻo đến mức dù chỉ là phó phòng một chi nhánh nhỏ tại Vietinbank mà Như có thể dễ dàng chiếm đoạt được số tiền lớn. 

Điều khiến mọi người bàng hoàng là thủ đoạn của Như không có gì đặc biệt mà tầng tầng lớp lớp quản lý chồng chéo của hệ thống ngân hàng lại không phát hiện ra. Rồi tương tự như vụ Dương Chí Dũng cùng đồng phạm đã cho thấy ví dụ sinh động về lợi ích nhóm khi một ụ nổi chỉ là rác thải công nghiệp nhưng cũng có thể tâng giá lên tới 9 triệu USD. “Vậy những cơ quan quản lý nào thông qua dự án mua ụ nổi, những cơ quan nào kiểm tra chất lượng con tàu này? Họ có phát hiện ra sự bất bình thường của phi vụ “ngoạm” khối tiền khổng lồ của Nhà nước không?”, ông Tiến đặt vấn đề.

Đã có bản án tử hình dành cho những đối tượng cầm đầu các đại án tham nhũng dành cho Vũ Quốc Hảo, nguyên Tổng Giám đốc Công ty ALC II, Dương Chí Dũng nguyên Tổng giám đốc Vinalines tuy nhiên vị Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội vẫn để lại câu hỏi, liệu còn còn thêm những ai trong các cơ quan quản lý nhà nước tiếp tay, tiếp sức, tiếp mưu cho Dương Chí Dũng bởi nếu chỉ có Dũng và đồng phạm thì không thể đục khoét ngân khố dễ dàng như vậy.

Lục Dương

(Theo Lao Động)

----------------

Những hiện tượng kỳ lạ trên đại dương

Tùy vào từng đại dương và khu vực của khối băng trôi mà nhiệt độ và đặc tính của chúng thường khác nhau. Hiện tượng thú vị này xuất hiện ở các vùng nước lạnh và đóng băng gần Nam Cực. Những tảng băng sọc được hình thành do những núi băng xanh và trắng va chạm, một phần của núi băng vỡ ra và tan chảy vào nhau, sau đó đóng băng một lần nữa tạo thành khối băng trôi. Trong quá trình đóng băng, các tạp chất và hạt chất lỏng lẫn vào khiến những khối băng có những lớp màu khác nhau.

Xoáy nước

Xoáy nước là một hiện tượng nguy hiểm trên đại dương. Đây thực chất là một xoáy nước rộng có sức hủy diệt lớn, nhanh chóng hút bất cứ thứ gì xuất hiện trong vùng lân cận. Thời tiết là một nhân tố quyết định lực và tốc độ của xoáy nước. Có nhiều truyền thuyết cho rằng, các xoáy nước sẽ ngay lập tức nhấn chìm mọi thứ xuống đáy đại dương, tuy nhiên các nhà khoa học lại phủ định giả thiết này.

Thủy triều đỏ

Thủy triều đỏ hình thành do sự phát triển mạnh mẽ của tảo độc. Tảo sẽ sản sinh ra chất độc và các thành tố có hại cho động vật biển, cá, chim và cả con người. Một trong những đợt thủy triều đỏ được biết đến nhiều nhất thường xuất hiện vào mùa hè hàng năm dọc bờ biển vịnh Florida, Mỹ.

Xoáy nước băng

Xoáy nước băng hình thành khi nước giàu muối được tách ra khỏi các tảng băng trên biển, sau đó lắng đọng lại và tạo ra một loại băng với hình dáng độc đáo. Nhiệt độ cực thấp là điều kiện cần để tạo ra những xoáy nước băng nên hiện tượng này chỉ xảy ra trong các vùng nước băng giá xung quanh Bắc Cực và Nam Cực. Xoáy nước băng có sức tàn phá khủng khiếp đối với các sinh vật biển ở nơi chúng xuất hiện. Sao biển, cá và cả tảo biển đều chết hoặc đóng băng khi tiếp xúc với xoáy nước băng.

Hoa băng

Những bông hoa băng được hình thành trên biển băng trẻ ở các vùng biển lạnh. Hoa băng chỉ hình thành trong điều kiện lạnh và ít gió. Các cụm băng có đường kính 4 cm và thường có hình dạng của một bông hoa. Vì được hình thành từ nước biển, nên các bông hoa băng đều kết tinh hàm lượng muối cao.

Con sóng dài nhất thế giới

Con sóng dài nhất hay còn gọi là Pororoca, xuất hiện ở sông Amazon thuộc địa phận Brazil. Hiện tượng này chỉ xuất hiện 2 năm 1 lần, vào khoảng giữa tháng hai và tháng ba. Thủy triều đi qua vùng nước nông ở cửa sông sẽ tạo thành những con sóng cao đến 6m, kéo dài tới nửa giờ trước khi xô bờ và quét sạch mọi thứ trên đường đi – từ nhà cửa, cây cối đến các loài động vật.

Sóng tử thần

Sóng tử thần hay còn gọi là sóng độc. Những cơn sóng này thường xuất hiện bất ngờ mà không có dấu hiệu báo trước. Sóng khổng lồ có thể đạt chiều cao tới 40 m thường xuất hiện ở các vùng biển xa bờ. Sóng tử thần là mối nguy hiểm không thể lường trước đối với các loại tàu thuyền đi lại trên biển.

Nước biển hai màu

Khi hai dòng thủy triều gặp nhau ở một điểm là Skagen, Đan Mạch,nước biển sẽ có hai màu sắc đậm nhạt khác nhau. Do có mật độ và tỷ trọng khác nhau nên hai dòng thủy triều đối đầu nhau, nhưng không bao giờ hòa làm một.

Phát quang sinh học

Phát quang sinh học xuất hiện khi ánh sáng phát ra từ một sinh vật sống kết hợp với oxy trong không khí gây ra các phản ứng hóa học. Hiện tượng này làm cho toàn bộ đại dương lung linh như được thắp sáng.

Milky Sea

Hiện tượng này diễn ra ở Ấn Độ Dương. Tương tự như phát quang sinh học, đây là hiện tượng phát sáng trên đại dương nhưng với các ánh sáng có màu sữa, tạo thành hình ảnh như dải ngân hà. Nguyên nhân của sự hiện tượng này là do một loại vi khuẩn biến nước biển thành màu xanh, nhưng trong mắt người thì chúng vẫn mang màu sắc lấp lánh của “dải ngân hà”

(Nguồn: http://www.khoahoc.com.vn/khampha/dai-duong-hoc/51829_nhung-hien-tuong-ky-la-tren-dai-duong.aspx)

THÁCH THỨC VỀ LÃNH ĐẠO VÀ THỂ CHẾ

    

* GS. JONATHAN LONDON

Cách đây đúng hai giáp Âm lịch, tức là năm Canh Ngọ – 24 năm trước, tôi đã sang Việt Namlần đầu tiên. Hai giáp sau, Việt Nam đã thay đổi rất nhiều và rất nhanh về nhiều mặt. Nếu hai giáp trước, Việt Nam đã là một nước nông nghiệp với mới tới 66 triệu dân, thì hôm nay, Việt Nam là một quốc gia đang công nghiệp hóa với số dân hơn 90 triệu người.

Và nếu trước đây, Việt Nam là một trong những nền kinh tế nghèo nhất Đông Á, trong 24 năm vừa qua, Việt Nam đã hưởng lợi từ sự tăng trưởng kinh tế mau chóng, sự giảm mạnh số hộ nghèo đói, và sự phát triển nhanh chóng của ngoại thương.

Bất chấp sự chững lại gần đây của các hoạt động kinh tế và những lo lắng hiện tại về sự yếu kém trong các thể chế cơ bản, Việt Nam là một nước còn nhiều tiềm năng. Vấn đề là chất lượng của sự phát triển đất nước Việt Nam sẽ như thế nào?

Có lẽ một trong những thay đổi quan trọng nhất là nước Việt Namkhông còn bị cô lập như trong quá khứ. Chỉ mới 24 năm trước, khi tôi đến Việt Nam lần đầu, các mối quan hệ ngoại giao của Việt Namrất hạn chế. Việc một người Mỹ sang Việt Nam là chuyện hiếm. Trong khi ngày hôm nay, chính quyền Hà Nội đã có quan hệ với hơn một trăm quốc gia và ngày càng đóng vai trò quan trọng trong các tổ chức khu vực và quốc tế. Với sự pha trộn nhiều lợi thế cạnh tranh, và cả vị trí địa lý thuận lợi nằm ngay điểm giao của các tuyến đường thương mại tầm cỡ ở Đông Á, một tương lai sáng lạng hơn, thịnh vượng hơn cho Việt Namtưởng chừng nằm trong tầm với.

Tuy nhiên, vẫn có những điều không chắc chắn đáng để bàn về tương lai của Việt Nam. Trong đối nội, không thiếu những thách thức cấp bách. Đa số liên quan đến những thách thức về lãnh đạo và thể chế. Trong đó, những vấn đề như sự thiếu minh bạch và thiếu trách nhiệm giải trình (không phải giải trình theo kiểu hình thức) là đặc biệt quan trọng. Vấn đề lớn thứ hai là sự bất bình đẳng trong xã hội, hiện đang tăng lên cùng với sự nhận thức rõ ràng hơn về sự bất công của người dân. (Là người Mỹ, tôi sẵn sàn chấp nhận vấn đề mất công bằng cũng là một vấn đề cũng rất lớn ở nước tôi – nhưng blog này nói về các vấn đề của Việt Nam).

Một trong những thách thức lớn nhất mà Việt Nam đang đối mặt hiện nay là làm sao để đất nước có thể phát triển và mở rộng tầng lớp trung lưu. Muốn làm điều đó, chính phủ Việt Namphải nhanh chóng phát triển số lượng lao động có kỹ năng cao thì mới hy vọng phát triển đất nước mạnh và bền vững được. Và phải giảm tối thiểu những loại chi phí (nhiều khi quá đáng) mà người dân phải gánh chịu từ hàng hóa đến các dịch vụ cơ bản, từ vấn đề nhà ở đến các dịch vụ giáo dục và y tế.

Là người khá lạc quan dù không ngây thơ, tôi tin rằng những thách thức trong nước có thể và phải được giải quyết sớm. Và những nỗ lực trong nghiên cứu của tôi chủ yếu tập trung ở những lĩnh vực này.

Giải quyết những vấn đề nêu trên quả là điều không dễ dàng, vì tốc độ, phạm vi, kết quả của những nỗ lực cải cách ở Việt Nam phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Trong đó, hai yếu tố quan trọng là sự dũng cảm chính trị và trí tưởng tượng (trong ít nhất một phần quyết định) của giới lãnh đạo chính trị, một yếu tố chưa thấy rõ. Thứ hai là sự phát triển mạnh mẽ của xã hội dân sự mới nổi ở Việt Nam.

(Ở đây xin nhấn mạnh: Ở Việt Nam, xã hội dân sự không chỉ ở ngoài bộ máy Đảng cộng sản Việt Nam, mà (trong một số khía cạnh) có sự tham gia chưa công khai của nhiều người đã và đang là đảng viên. Tôi tin rằng trong những năm qua, xã hội dân sự sẽ được xem là một thế mạnh thay vì sự đe dọa của đất nước. Dù nghĩ gì về những nhân vật trong xã hội dân sự của Việt Nam, chẳng có ai có thể nói họ là những người không yêu nước. Nói họ không yêu nước chính là nói dối!)

Trong những tháng qua trên blog này, tôi chủ yếu đề cập đến những vấn đề trong nước. Thật ra, chẳng ai có thể đoán được quá trình này sẽ tiếp diễn như thế nào. Chúng ta đều biết sự phát triển của đất nước Việt Nam nên là một quá trình do chính người dân Việt Namquyết định. Song, có một số điều đáng lo đang tiếp diễn trên phạm vi quốc tế mà điều đó đang đe dọa trực tiếp đến sự độc lập và nguyện vọng của người dân.

Vấn đề thứ nhất trong những thách thức này là Việt Nam cùng với Đông Á và thế giới, sẽ xử lý các thách thức quan trọng trong khu vực như thế nào. Cái tôi đang đề cập đến chính là sự bành trướng và những hành vi đế quốc của Bắc Kinh, mà một lần nữa đang làm dấy lên căng thẳng trong khu vực. Dù là người có một thái độ tôn trọng nhất định đối với Bắc Kinh, rõ ràng 16 chữ “Láng giềng hữu nghị, hợp tác toàn diện, ổn định lâu dài, hướng tới tương lai” không miêu tả những hành vi của Bắc Kinh hiện nay, dù ta giả định “hữu nghị, hợp tác, và ổn định” có nghĩa là Việt Nam không còn là nước độc lập. Việc Hà Nội đón nhận 6 tàu ngầm hạng Kilo từ Nga và dự định tăng cường bảo vệ bờ biển Việt Nam bằng tên lửa, công nghệ quân sự Nga là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, đó không phải là một tương lai sáng lạng mà những người Việt trẻ tuổi và những người từng trải mong mỏi. (Ai muốn xem tôi đề cập vấn đề này bằng tiếng Anh có thể bấm link này).

Trong hai giáp qua, Việt Nam đã đạt nhiều tiến bộ về mặt xã hội dù vẫn còn nhiều vấn đề đáng lo phải đề cập. Và trong suốt thời gian đó, “Ông tây này” đã rất nỗ lực để hiểu thêm về những vấn đề này. Càng học nhiều và càng tìm hiểu nhiều, càng biết mình chưa biết đủ. Nhưng tôi vẫn cố gắng như mọi người. Trong những tháng tới, nếu điều kiện cho phép, tôi sẽ sang Việt Nam để thực hiện một dự án nghiên cứu cho Liên Hợp Quốc và nhà nước Việt Nam, nhằm hỗ trợ tìm những cách giảm thiểu những trở ngại mà người dân Việt Nam đang phải đối mặt khi tiếp cận các dịch vụ giáo dục, và y tế, năng cao sự mình bạch và trách nhiệm giải trình trong hai ngành quan trọng này. Qua đó và qua việc phan tích những kinh nhiêm quốc tê, chúng tôi sẽ tìm giúp đẩy mạnh “tăng trưởng kinh tế bao trùm” ở Việt Nam.

Xin chia sẻ với các bạn rằng cách đây vài tuần, khi tôi đang ở Việt Nam, có một bạn đã khuyên tôi rằng việc chia sẻ những suy nghĩ và chính kiến của mình về đất nước này sẽ chỉ tăng rủi ro không được chính quyền hoan nghênh ở Việt Nam nữa. Vâng. Tôi hiểu rất rõ về điều đó. Tuy nhiên, ở địa vị của tôi, tôi vẫn phải là tôi; một người chân thành. Nếu các bạn thấy có bài nghiên cứu hay blog nào có tính “thiếu xây dựng” thì xin vui long cho tôi biết cụ thể nhé. Nếu thấy những bài blog “thiếu khách quan” thì tôi cũng sẵng sàng suy ngẫm về điều đó. Nhưng, xin chia sẻ: Tôi là người muốn và có điều kiện để đóng góp vào sự phát triển của đất nước Việt Nam, và tôi cũng muốn sống đúng theo lương tâm của tôi. Nếu có cơ sở mà lại không tìm cách nói ra thì là bất lương rồi. Đúng chưa?

Tôi nhận ra, những thách thức trước mắt là rất lớn và khó giải quyết. Nhưng, nếu có đủ quyết tâm thì bất cứ cái gì đều có thể đạt được. Dù cuộc thảo luận về tương lai của Việt Nam rất dễ đón nhận những trận ném đá, vào dịp Tết này, tôi xin gửi lời chúc an khang thịnh vượng tới toàn thể người dân Việt Nam trong cũng như ngoài nước, đồng thời trân trọng đề nghị rằng: Với đủ nỗ lực, dũng cảm, và sáng tạo, cũng như một tình thần cơi mở mới, toàn dân Việt Nam cũng có thể giải quyết những thách thức này trong vòng nửa giáp.

Hai giáp và nửa giáp là hai giáp rưỡi đấy. Chúc mừng năm mới toàn dân Việt Nam!

JL

----------------

KHỔ NHẤT LÀ KHI TA…ĐỊNH HƯỚNG SAI

                     * TS. TÔ VĂN TRƯỜNG

Đó là câu trả lời của Thánh Anthony khi Ngài trả lời câu hỏi của một người mù: “Trí tuệ mẫn tiệp như ngài có phải chịu khổ điều gì không?”. Ngài chỉ thọ được 36 tuổi, nhưng xem ra, câu trả lời của vị thánh nổi tiếng của Thiên chúa giáo vẫn còn linh nghiệm đến muôn đời.

Đất nước ta có vị trí địa chính trị rất đặc biệt, chịu tác động rất sớm ảnh hưởng của  Ấn Độ và Trung Quốc cũng như tiếp xúc sớm với các nước phương Tây như Hà Lan, Pháp, Mỹ. Tuy nhiên, dân tộc Việt Nam có đặc thù đậm nét mang bản sắc dân tộc đó là “tam vị nhất thể”  gồm có: Nhà (từng gia đình);  Làng  (đơn vị cơ sở) và Nước (cả dân tộc). Tất cả tam vị này hòa quyện làm một, tạo thành hồn nước. Người yêu nước, nhất là ở cương vị lãnh đạo càng cần phải biết làm cho  cuộc sống bản thân trong… tam vị nhất thể. 

Nhìn chung, trên thế giới, một trong các yếu tố thành công nhất để đất nước phát triển là nhờ có người đứng đầu là bậc hiền tài, giầu tài năng và đức độ, có tổ chức và cơ chế thuận lợi để phát huy hết tài năng và đức độ làm giầu, làm đẹp, giữ vững và mở mang đất nước, có định hướng đúng đắn phát triển bền vững của đất nước.

Lịch sử nước VN cũng không thiếu những bậc minh quân đã được ghi danh hiển hách với non sông đất nước. Tuy nhiên, nếu đặt câu hỏi,  nước ta vì sao đến giờ này vẫn còn định hướng đi lên CNXH và vài thập niên gần đây có không, những bậc “anh tài” trong thiên hạ, khiến dân chúng “tâm phục, khẩu phục”, liệu có những câu trả lời?. Chí ít, có không những quan chức, lãnh đạo được dân nể, dân trọng, dân tin?.

Chỉ riêng trong lĩnh vực chính sách thôi, người ta đã thống kê vài năm trở lại đây, hàng loạt văn bản luật của các cơ quan quản lý nhà nước, thường gặp phải phản ứng mạnh của dư luận do tính thiếu khả thi trong thực tiễn. Hoặc không ít những phát ngôn của các quan chức, bộc lộ tính ngô nghê, hời hợt, thậm chí xa lạ với đời sống dân chúng. Nguyên nhân chủ yếu của vấn nạn này là do bất cập của cơ chế tuyển chọn nhân sự và nguyên tắc " tập trung dân chủ" bao trùm lên xã hội ta đã gây nên.

Chúng ta đang sống trong cái xã hội mà quốc nạn tham nhũng, nhóm lợi ích, sự vô cảm, thói quan liêu, xa rời cuộc sống của nhân dân nó quá “quen thuộc”, nên gần như trở thành phải chấp nhận mà sống. Những người tâm huyết luôn trăn trở với vận nước thường hay bị sốc, và đau đớn, vì những gì mình chứng kiến, theo thời gian cũng bình thản hơn rất nhiều. Vì hiểu đó là quy luật tất yếu của một đời sống "chính trị hóa" nặng nề toàn bộ đời sống xã hội theo kiểu áp đặt.  Giờ là lúc nó bộc lộ hết những hệ lụy của một chủ ý, một học thuyết ấu trĩ, một ý thức hệ tư tưởng ngộ nhận mà cứ tưởng ta là thầy thiên hạ.

Với sự phát triển của công nghệ thông tin, dân trí xã hội ngày càng được nâng cao, càng đòi hỏi tầng lớp lãnh đạo nâng cao trình độ, có tư duy sáng suốt và có trách nhiệm trước công chúng, khi phát ngôn trước báo chí, khi huấn thị, hoặc phát biểu trước các phương tiện thông tin đại chúng. Họ cần rất thận trọng, chuẩn bị chu đáo khi gửi đi thông điệp.

Người dân cứ tưởng câu chuyện lãnh đạo đi các địa phương thường chỉ đọc bài soạn sẵn và điệp khúc chán phèo “nuôi con gì, trồng cây gì” đã trở thành dĩ vãng. Thì cách đây ít lâu, cả một bộ sậu rất bề thế đi làm việc ở Sơn La, phát biểu trước truyền hình ý kiến “chỉ đạo”, đã cho những câu vàng ngọc, đại ý: “Tôi đi thăm Điện Biên thấy họ làm thế này, cho dân đóng góp vào việc xây dựng công trình này, thế là nhà nước và nhân dân cùng làm, làm như thế là tốt đấy, Sơn La nên học tập cũng làm như thế là tốt đấy!” vv…  Nghe xong,  mà buồn miên man. Mình đã ngồi đáy giếng đến mức ấy rồi, lại còn bảo đứa kia cũng ngồi đáy giếng phải làm giống con ếch ở… cái giếng bên cạnh!

Chúng ta có biết bao nhiêu chuyên gia tâm huyết, những điều họ chỉ ra đã không được ai nghe, thậm chí còn bị trù dập. Nhiều người, biết nhiều về hiện tình đất nước, họ cũng biết nhiều về thế giới, nhưng họ khác những vị quan chức đang lãnh đạo ở chỗ, họ biết phải trau dồi bản thân, họ biết phải học hỏi, phải tích lũy vốn sống và nhận thức, họ biết tiếp cận với kiến thức chung của nhân loại, họ thiết tha với dân và họ biết lắng nghe và họ biết là họ đang nói gì.

Ngược lại, có những quan chức đang ở vị trí dạy bảo thiên hạ lại không biết nghe, nói về định hướng cho cả dân tộc mà không nghĩ đến hậu quả nhãn tiền, nói mà không biết điều mình nói có ý nghĩa gì cho ai hay không, toàn nói “dông dài” như là để câu giờ khi phải đứng trên cái bục phát biểu.  Điều này, có một hệ lụy nữa là có những vị đang ấn con cái và bồ bịch vào những vị trí như thế. Vì họ thấy làm “cha thiên hạ” không phải là khó, nói nhăng nói cuội thế nào cũng xong. Con cái nhà nào đang làm gì, bồ những ai đang ở đâu, thiên hạ biết cả, được vạch mặt chỉ tên hết cả, nhưng họ vẫn thản nhiên “làm duyên”  trước xã hội, và vẫn cứ tiếp tục “dấn thân”  và thăng tiến.

Nhân nói về tư duy làm chính sách và định hướng của lãnh đạo, người dân có thiện cảm, ấn tượng nhất với Bộ trưởng Bộ Kế hoạch & Đầu tư Bùi Quang Vinh vì dám công khai nói thẳng, nói thật những suy nghĩ tâm huyết của mình trong bài báo nói về “lấy đá ghè vào chân mình” kể cả lúc phát biểu thảo luận ở Quốc hội. Ông Vinh tự tin kỳ họp của Quốc hội lần sau sẽ thông qua luật đầu tư công, được nhiều người chia sẻ, tán thưởng.

Chia sẻ với Bộ trưởng Bùi Quang Vinh về đầu tư công chính là mảnh đất màu mỡ của lãng phí, tham nhũng ở nước ta, tuy nhiên, ông Vinh phải thuyết trình với Quốc hội nó khác gì luật ngân sách mà đầu tư công lại là một bộ phận quan trọng? Luật ngân sách đã có mà không thực hiện nghiêm chỉnh thì bầy ra luật đầu tư  công để làm gì?

Thí dụ ở Mỹ, tiền công quĩ (public funds) của liên bang, tiểu bang, thành phố vv…là tài chính công thì chỉ được đầu tư dưới dạng bỏ tiền vào ngân hàng,  được quĩ bảo hiểm Liên bang bảo hiểm, mua trái phiếu công chứ không được đầu tư vào trái phiếu, cổ phiếu tư nhân.  Còn đầu tư vào hạ tầng cơ sở hay công sở  thì phải do bên hành pháp thực hiện với sự đồng ý của Hội đồng nhân dân quyết định. 

Lập luận của ông Bộ trưởng Bùi Quang Vinh về luật đầu tư công dễ tạo ra ảo tưởng bởi vì vấn đề cơ bản ở Việt Nam là:

Thứ nhất: Không phân biệt rõ ràng ngân sách giữa địa phương và trung ương, do vậy mới có chuyện địa phương quyết định đầu tư vào làm đường xá mà không có tiền, rồi lại cầu xin trung ương cho tiền trả. Cần nhớ rằng về nguyên tắc, anh chỉ được thu theo luật cho phép, và chi theo qui định của cơ quan chính quyền liên quan quyết định, không thể chi cái mình không có.

Thứ hai: Đầu tư mà không thật sự cần sự đồng ý của các cơ quan đại diện nhân dân như Quốc hội, Hội đồng nhân dân. Điển hình là sự tự tung, tự tác của Chính phủ, hàng  năm  chi tiêu vượt quá ngân sách Quốc hội cho phép từ  30-60%. Quyết định của Quốc hội như thế khác gì tờ giấy lộn.  

Thứ ba: Các doanh nghiệp nhà nước là độc lập với ngân sách, không thể được quyền giữ lại thuế phải đóng về tự đầu tư và cũng không thể hàng năm nhận tiền từ ngân sách để đầu tư. Anh tăng vốn đầu tư thì anh phải bán trái phiếu công ty  trên thị trường và phải chịu sự đánh giá trước khi được phép bán. Một doanh nghiệp nhà nước cũng không thể tự tung,  tự tác lập các công ty con như hiện nay vv... 

Thật ra, luật đầu tư công là thừa vì nước ta không thiếu luật chứ không phải vì một luật như thế là sai. Song vì cái cơ chế hiện hành, nên luật thừa mà vẫn thiếu luật. Cái sai của Bộ trưởng Bùi Quang Vinh không phải ở chỗ ông đề xuất luật đầu tư công, mà ở chỗ trong cơ chế của hệ thống chính trị hiện tại, có đề ra bao nhiêu luật mới nữa cũng không đủ, vì nó thiếu hẳn một cơ chế cưỡng bách thi hành luật. Hiến pháp còn phải đặt dưới cương lĩnh của đảng cầm quyền (thực ra là đảng nắm quyền) thì còn luật nào được thực thi theo đúng nghĩa của nó?  

Chúng ta đang sống trong “thời loạn”. Xã hội chúng ta đang mất kiểm soát. Thế hệ đang lớn lên không có chỗ dựa về mặt niềm tin và mất phương hướng. Chúng ta làm băng hoại vị thế của “văn hóa chân- thiện mỹ” trong xã hội, làm người lương thiện luôn sống cảm thấy bất an, bất ổn, nhưng cũng không ít kẻ không biết sợ “lẽ phải”, không biết sợ đạo lý, không cần những giá trị chuẩn mực, và không sợ bị trừng phạt, bởi họ coi thường mọi thang bậc giá trị. Gia đình thì lỏng lẻo, giáo dục kém, xã hội không có chỗ dựa nên sự tử tế bị xói mòn và hiếm hoi, cái ác ngự trị, cái thiện bị coi là ngu, là dại.

Đạo đức xã hội phải dựa trên rất nhiều nền tảng của xã hội văn minh đó là truyền thống về mọi mặt cả về tư duy triết học, nghệ thuật, văn hóa, lịch sử, tôn giáo và rất nhiều phương diện khác nữa. Trong khi đó, chúng ta gói hết lại dồn vào mớ lý thuyết suông về đạo đức XHCN, nên chúng ta mới phải chứng kiến cái mớ hổ lốn gọi là xã hội thời nay.

Để kết luận bài viết này, xin mượn lời của bà Merkel Thủ tướng Đức người từng sống dưới chế độ Xã hội chủ nghĩa đã có nhận định chua chát về tính trung thực và dối trá trong cái xã hội này đại ý: " Nếu không có thần kinh vững thì sẽ phát điên vì đi đâu cũng gặp sự giả dối".

Việt Namcũng không khác lắm khi vẫn đi theo lối mòn mà  ngay cả người dẫn dắt đã phải công khai thừa nhận con đường chúng ta đang đi " đến cuối thế kỷ này không biết đã hoàn thiện chưa”? Thật cay đắng. Chợt nhớ tới đối thoại giữa một người mù hỏi thánh Anthony: "Có thể còn điều nào khổ hơn là bị mù không?” . Ông thánh trả lời: "Có, đó chính là lúc ngươi mất phương hướng!"

Người mù suy ngẫm một lúc rồi hỏi lại thánh Anthony: “Trí tuệ mẫn tiệp như ngài có phải chịu khổ điều gì không?”.

Đáp: “Nhiều chứ. Đó là những lúc ta định hướng sai!”.

T.V.T

(Tác giả gửi bài đầu năm mới đến BVB)

------------------

5 bước quan trọng thúc đẩy kinh tế toàn cầu

* BÍCH HƯỜNG

Nhật Bản nên đặt mức trần tỉ giá cho đồng yên như cách mà Thụy Sĩ đã làm với đồng franc.

Lãi suất được giữ ổn định ở mức gần 0% trong thời gian quá dài là một dấy hiệu thực sự đáng lo ngại.

Điều này gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới tốc độ tăng trưởng và làm giảm thu nhập trung bình thực tế kéo dài trong nhiều năm; khiến cho bất bình đẳng thu nhập ngày càng nới rộng.

Dưới đây là 5 bước quan trọng để thúc đẩy kinh tế toàn cầu trong năm 2014:

Tăng lãi suất

Chính sách phát triển quan trọng nhất trong năm 2014 là để Cục dữ trữ liên bang (FED) đặt những viên gạch đầu tiên cho lộ trình tăng lãi suất, như việc FED kiên quyết giảm mua trái phiếu vào năm 2013. Đã đến lúc FED nên xóa bỏ mức lãi suất 0%, thậm chí lãi suất nhích đến 0,5% cũng khiến cho thị trường tín dụng hoạt động hiệu quả hơn.

Thiết lập hạn mức vay nợ mới

Washington cần đưa ra quy định mới về hạn mức vay nợ để kiềm chế tăng trưởng chi tiêu và dừng hẳn các khoản mục chi tiêu không hiệu quả. Hạn mức nợ hiện nay chỉ là màn ngụy tạo của chính phủ nhằm nới rộng chi tiêu và nợ nần. Nợ vượt quá trần sẽ khiến các gói hỗ trợ tài chính mới bị xóa sổ và các gói cũ thì bị cắt giảm. Tiếp đó, Quốc hội nên cắt giảm tiền lương và trợ cấp bảo hiểm y tế của các vị quan chức điều hành cấp cao nếu mức nợ vượt quá giới hạn.

Đặt mức trần cho đồng yen

Nhật Bản nên đặt mức trần tỉ giá cho đồng yên như cách mà Thụy Sĩ đã làm với đồng franc. Chỉ cần đồng yên có nguy cơ tăng giá đột ngột thì tăng trưởng và đầu tư trong nền kinh tế lớn thứ ba thế giới này ngay lập tức sẽ kém hiệu quả.

Trong năm qua, Nhật Bản đã giảm giá đồng yên nhưng bằng các biện pháp thiếu tin cậy. Các thương gia phố Wall sẽ phản ứng với mức trần đồng yên giống như cách họ bất mãn khi FED thắt chặt việc mua trái phiếu, bởi vì họ hứng thú với việc tiền tệ bất ổn hơn. Tuy nhiên, các doanh nghiệp hoạt động hiệu quả nhất khi mà quốc gia đó sử dụng một đồng tiền mạnh và ổn định.

Cắt giảm bộ máy chính phủ

Các nước châu Âu cần tái tập trung vào các biện pháp “thắt lưng buộc bụng” trong việc cắt giảm bộ máy chính phủ cồng kềnh. Nhiều biện pháp áp dụng trước đó chỉ tập trung vào các loại thuế suất cao và hoạt động trọng yếu trong doanh nghiệp nhà nước và kiểm soát của chính phủ đối với thị trường lao động và y tế. Điều này khiến cho tỷ lệ thất nghiệp trung bình ở khu vực chung Châu Âu là khoảng 12,1%, mặc dù một số quốc gia khác con số lên tới 25%.

Các nhà kinh tế gọi các biện pháp này là “sự phá giá từ nội bộ”, gây ra sụt giảm tiền lương và trợ cấp trong khu vực tư nhân. Chúng được bộ máy chính phủ quan liêu đề ra nhằm củng cố vị thế của mình. Nếu những kế hoạch phát triển mới tập trung vào cắt giảm bộ máy chính phủ thay vì duy trì như hiện tại thì viễn cảnh kinh tế có thể sáng sủa hơn.

Tự do hóa thương mại

Điều này rất quan trọng đối với tăng trưởng toàn cầu, nhưng tiến trình tự do hóa thương mại đang bị đình trệ. Nguyên nhân chính là các chính phủ chỉ dựa trên mức thuế quan để đánh giá lẫn nhau, mà bỏ qua rất nhiều các rào cản thương mại có hại khác.

Thời gian qua, chính phủ đã khiến cho tự do hóa thương mại rơi vào những cuộc đàm phán không có hồi kết và thảo ra các quy định phức tạp dài hàng ngàn trang. Điều này gây ảnh hưởng tiêu cực đến người lao động và tăng trưởng kinh tế. Kinh tế thế giới sẽ được hưởng lợi nếu việc xác định và sửa chữa các hạn ngạch thương mại và thuế quan hạn chế được triển khai.

Hiện tại, các nhà đàm phán chính phủ và vận động hành lang đang thảo luận về các siêu hợp đồng nhưng chỉ mang lại những lợi ích vụn vặt đối với mức thuế quan trung bình và hầu như không có tác dụng gì với tự do hóa thương mại và tăng trưởng toàn cầu.

Hầu hết các chính phủ có kế hoạch giữ tăng trưởng ổn định trong năm 2014. Tuy nhiên, bất kỳ bước nào trong năm bước trên nếu được tiến hành cũng sẽ khiến tăng trưởng toàn cầu thay đổi đáng kể theo chiều hướng tích cực.

B.H     

( http://www.nguoiduatin.vn/5-buoc-quan-trong-thuc-day-kinh-te-toan-cau-a123325.html)